Anemia

braziljania

Anëtar i Nderuar


Mungesa e hekurit është shkaku më i shpeshtë i anemisë, madje e rastet shfaqjes së saj janë më të shpeshta tek femrat dhe kjo për shkak të menstruacioneve (që natyrisht shoqërohen me humbje gjaku dhe me humbje hekuri). Në moshat e mëdha, anemia nga mungesa e hekurit ka shumë mundësi të jetë pasojë e kancerit në gjak, ndërkohë që tek fëmijët mundet që mungesa e hekurit të jetë pasojë e sasisë të pamjaftueshme në dietë.
Shenjat
Lodhje, takikardi, zbehje, gjuhë e lëmuar, thonj të deformuar dhe të thyeshëm (koilonychia). Në ekzaminimin e gjakut periferik shihen eritrocite të vogla dhe më pak hemoglobinë. Niveli i hekurit në serum është i ulët. Niveli i transferinës (njihet edhe si TIBC - angl: total iron binding capacity) është i rritur. Biopsia e palcës të kockave është analiza më e besueshme për sasinë e hekurit në organizëm. Mjekët këshillojnë që në këtë rast, kjo mungesë të trajtohet me sulfat i hekurit, 325 mlg 3 herë në ditë. Efekti fillon e shfaqet pas 1 jave dhe niveli i hemoglobinës normalizohet brenda 2 muajsh. Anemia mund të jetë sideroblastike dhe në këtë rast karakterizohet nga prania e sideroblasteve. Sideroblastet janë qeliza eritrocitike që kanë një unazë “prej hekuri” në citoplazmë. Ajo shkaktohet nga eritropoeza joefektive. Shkaqet kryesore të shfaqjes së sëmundjes janë alkoolizmi kronik, barnat (shpesh izoniazidi) dhe defektet gjenetike. Si çdo anemi tjetër shenjat më të dukshme janë lodhje, takikardi, zbehje, etj. Diagnoza kryesore është niveli i hekurit në serum është i rritur. Niveli i transferinës (TIBC) mund të jetë normal ose i rritur. Niveli i ferritinës është i rritur. Në biopsinë e palcës të kockave shihen sideroblastet. Sipas mjekëve specialistë, kjo sëmundje mund të trajtohet me piridoksinë (vitaminë B6).
Këshillat
Këtyre të sëmurëve u këshillohet përdorimi i frutave të freskëta, që përmbajnë vitaminë C, e cila ndihmon në absorbimin ose marrjen e hekurit. Nëse pinë kafe, çaj, kakao apo edhe lëngje të tjera, që përmbajnë kafeinë, duhet t’i marrin dy orë para ose pas ushqimit, sepse vështirësojnë absorbimin e hekurit. Për kurimin e kësaj sëmundjeje, në mjekësinë popullore përdoren pothuajse të gjitha pjesët e bimës, frutat, gjethet, degët, rrënjët etj. Në vendet arabe është ushqim kryesor, i cili shuan urinë për shkak të përbërjes së celulozës. Hurmat kanë gjetur përdorim të mirë kundër Anemisë. Gjithashtu karota është e pazëvendësueshme për shëndetin e njeriut. Lëngu ditor i karotës në sasi prej 50-150 gr. është ilaç efikas te të sëmurët, që vuajnë nga Anemia. Karota në periudhë rekord e rregullon pastrimin e gjakut. Rrepa e kuqe, u këshillohet pirja çdo ditë e 150 ml. lëng të rrepës së kuqe, para buke, apo të konsumohet sa më shpesh domatja. Duhet të marrin, gjithashtu, çdo ditë 10 - 15 fruta të mandarinës për një kohë prej 20 - 25 ditë.

Shenjat e semundjes

1-Lodhje
2-Takikardi
3-Zbehje
Ushqimet
1-Anemikët duhet të konsumojnë fruta më vitaminë C
2-Anemikët duhet të konsumojnë spinaq dhe barëra jeshile
3-Fiku, shalqiri dhe luleshtrydhja, efikase për të trajtuar Aneminë.
4-Anemia shkaktohet si pasojë e një ushqimi të keq
5-Anemikët duhet të pinë 150 gram lëng karotash në ditë
6-اajin, kakaon dhe kafen duhet t’i marrin tri orë përpara se të hanë, pasi ndryshe vështirëson tretjen.
7-Pacientët duhet të pinë çdo ditë 150 ml. lëng të rrepës së kuqe, para buke.
8-Këshillohet të konsumohet sa më shpesh domatja
9-Të sëmurët duhet të marrin, gjithashtu, çdo ditë 10 - 15 fruta të mandarinës për një kohë prej 20 - 25 ditë.

Mjekësia popullore, kurimi i anemisë

Përvoja ka treguar se edhe kurat popullore kanë dhënë rezultate të shkëlqyera në shërimin e shumë sëmundjeve. Mes të cilave është edhe sëmundja e anemisë. Sipas specialistëve, kurat me bimë jeshile, ku futen çikoret, spinaqi, etj., janë shumë të rëndësishme për të ripërtërirë gjakun dhe për ta shtuar atë në sasi. Nisur nga kjo dhe shumë të dhëna të tjera, pacientëve iu rekomandohet të përdorin në dietën e tyre të përditshme sa më shumë bimë jeshile.


Tiranaobserver
 
Last edited by a moderator:

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
hani hekur me luge:p bej shaka....

spinaqi ka hekur...me sa dija une
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Anemia

Anemi e përkthyer në shqip, do të thotë pagjakësi. Klinikisht, diagnoza e anemisë vendoset kur ka ulje të nivelit të hemoglobinës.

Nga ana patofiziologjike, anemia mund të shkaktohet ose nga prodhimi i pamjaftueshëm), ose nga shkatërrimi i shpejtë (i parakohshëm) i rruzave të kuqe (eritrociteve). Në varësi të madhësisë të eritrociteve (rruzave të kuqe), anemia klasifikohet në:
  1. a. Anemi mikrocitike
  2. b. Anemi makrocitike
  3. c. Anemi normocitike
Analizat laboratorike
  1. Kur dyshohet se pacienti ka anemi, bëhet hemograma (angl: CBC, complete blood count) për të matur nivelin e hemoglobinës, hematokritit, indeksin i retikulociteve, dhe parametrat e tjerë që shfaqen normalisht në hemogram.
  2. Pamja mikroskopike e gjakut shpesh ndihmon shumë në vendosjen e diagnozës.
  3. Sipas nevojës, matet niveli i hekurit, niveli i transferinës, dhe niveli i ferritinës.
  4. Sipas nevojës, bëhet edhe matja e vitaminës B12, acidit folik, acidit metilmalonik, dhe homocisteinës.
  5. Për vendosjen e diagnozës mund të jetë e nevojshme biopsia e palcës të kockave.
Trajtimi

  1. Varet nga diagnoza.
  2. Transfuzioni është i nevojshëm kur anemia është akute, hemoglobina bie nën 8, ose kur pacienti ka simptoma të patolerueshme. Transfuzioni mund të mos jetë i nevojshëm edhe kur niveli i hemoglobinës është shumë i ulët, nëse ulja e hemoglobinës në atë nivel ka qenë kronike.
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Anemi mikrocitike është kur MCV (vëllimi mesatar i qelizave të gjakut; angl: mean corpuscular volume) është nën 80.
  1. Diagnoza diferenciale e anemisë mikrocitike:
    • a. Mungesa e hekurit.
    • b. Helmimi nga plumbi.
    • c. Anemia sideroblastike.
    • d. Talasemia.
    • e. Drepanocitoza.
    • f. Anemia e sëmundjeve kronike zakonisht është normocitike, por mund të jetë mikrocitike.
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Anemia nga mungesa e hekurit

Mungesa e hekurit nuk është diagnozë, ashtu siç nuk është diagnozë "temperatura e lartë". Pasi arrihet në përfundimin se pacienti ka mungesë të hekurit, duhet gjetur shkaku i mungesës të hekurit (për shembull, ndonjë kancer i zorrës të trashë që shoqërohet me humbje gjaku të përditshme, por në sasi shumë të vogël).
Epidemiologjia: Mungesa e hekurit është shkaku më i shpeshtë i anemisë. Anemia nga mungesa e hekurit është më e shpeshtë në femrat për shkak të menstruacioneve (që natyrisht shoqërohen me humbje gjaku - dhe me humbje hekuri). Në moshat e shtyra, anemia nga mungesa e hekurit ka shumë mundësi të jetë pasojë e kancerit të kolonit. Vetëm tek fëmijët mundet që mungesa e hekurit të jetë pasojë e sasisë të pamjaftueshme në dietë.
Shenjat / simptomat: lodhje, takikardi, zbehje, gjuhë e lëmuar, thonj të deformuar dhe të thyeshëm (koilonychia).
Diagnoza: Në egzaminimin e gjakut periferik shihen eritrocite të vogla dhe me pak hemoglobinë. Niveli i hekurit në serum është i ulët. Niveli i transferinës (njihet edhe si TIBC - angl: total iron binding capacity) është i rritur.
Niveli i ferritinës në serum është tregues i shkëlqyer i sasisë të hekurit në organizëm, por ferritina është edhe një nga "proteinat e fazës akute" (sikurse proteina C reaktive). Si pasojë, niveli i ferritinës mund të rritet gjatë sëmundjeve akute edhe pse sasia e hekurit në organizëm mbetet e ulët. Për shembull, në qoftë se ferritina është normale, por çdo parametër tjetër tregon mungesë të hekurit, ka mundësi që niveli i ferritinës të jetë i rritur për shkak të ndonjë procesi akut.
Biopsia e palcës të kockave është analiza më e besueshme për sasinë e hekurit në organizëm.
Trajtimi: Sulfat i hekurit, 325 mg 3 herë në ditë. Efekti fillon e shfaqet pas 1 jave, dhe niveli i hemoglobinës normalizohet brenda 2 muajsh.



Anemia sideroblastike

Karakterizohet nga prania e sideroblasteve. Sideroblastet janë qeliza eritrocitike që kanë një unazë "prej hekuri" në citoplazmë.
Shkaktohet nga eritropoeza joefektive.
Shkaqet: alkoolizmi kronik, barnat (shpesh izoniazidi), dhe defektet gjenetike.
Shenjat / simptomat: si çdo anemi tjetër: lodhje, takikardi, zbehje, etj.
Diagnoza: Niveli i hekurit në serum është i rritur. Niveli i transferinës (TIBC) mund të jetë normal ose i rritur. Niveli i ferritinës është i rritur. Në biopsinë e palcës të kockave shihen sideroblastet.
Trajtimi: Nganjëherë anemia sideroblastike i përgjigjet trajtimit me piridoksinë (vitaminë B6).
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Helmimi nga plumbi

Plumbi frenon enzimën ALA dehidratazë (dehidrataza e acidit aminolevulinik; kjo është një nga enzimat e sintezës të hemit).
Veç anemisë, helmimi me plumb shkakton edhe simptoma neurologjike, sidomos tek fëmijët.
Shkaqet: plumbi në ujë, plumbi në ambient (prej benzinës), plumbi i përdorur në bojra, dhe -- në raste të rralla -- plumbi i pushkës nëse përfundon në ndonjë kyç dhe qëndron atje me vite.
Shenjat / simptomat: si çdo anemi tjetër: lodhje, takikardi, zbehje, etj. Gjithashtu: encefalopati me përpëlitje epileptike, ataksi, mononeuropati, acidozë tubulare renale. Në mishrat e dhëmbëve shihen vijëzime blu -- të ashtuquajturat vija Bruton (angl: Bruton's lines).
Diagnoza: Në eritrocite shihen pikëza blu që janë karakteristike për helmimin nga plumbi (angl: basophilic stippling). Matja e nivelit të plumbit në serum konfirmon diagnozën.
Trajtimi: Dimerkaprol, EDTA, penicilaminë, suksimer (suksimer = DMSA (acid dimerkaptosuksinik)).

Talasemia

  1. Njohuri të përgjithshme:
  2. a. Për të pasur një molekulë hemoglobine normale duhen 2 vargje nga kromozomi 16, dhe 2 vargje nga kromozomi 11.
  • b. اdo njeri normalisht ka 4 gjene për vargjet alfa (2 nga nëna dhe 2 nga babai) në kromozomin 16; në kromozomin 16 gjendet edhe gjeni për vargun zeta, që është homolog i vargut alfa. اdo njeri ka normalisht 2 gjene beta (1 nga nëna dhe 1 nga babai) në kromozomin 11; në kromozomin 11 gjenden edhe gjenet për vargjet epsilon, gama, dhe delta, që janë homologë të vargut beta.
  • c. Tek të rriturit, normalisht rreth 96% e hemoglobinës është hemoglobinë A (alfa2beta2); rreth 3% është është hemoglobinë A2 (alfa2delta2), dhe rreth 1% është HbF. Fetusi ka kryesisht hemoglobinë F (alfa2gama2).
  1. Fjala "talasemi" e ka prejardhjen nga greqishtja e vjetër dhe do të thotë "sëmundje e detit Mesdhe". Talasemia është sëmundje gjenetike që shkaktohet nga mungesa ose nga pakësimi i prodhimit të vargjeve të hemoglobinës.
  1. Në varësi të sasisë të hemoglobinës që prodhohet, talasamia emërohet "majore", "intermedia", ose "minore".
  2. a. Talasemia minore është pa simptoma klinike.
  • b. Talasemia majore bën të domosdoshme dhënien e rregullt të transfuzioneve për të korrigjuar mungesën e theksuar të hemoglobinës.
  • c. Talasemia intermedia ka simptoma të anemisë të theksuar, por nuk e ka të domosdoshëm transfuzionin.
  1. Në varësi të vargut të hemoglobinës që mungon (alfa ose beta), talasemia emërohet "talasemi alfa" ose "talasemi beta".
  2. Diagnoza e talasemisë vendoset pas elektroforezës të hemoglobinës.
  1. Trajtimi:
  2. a. Transfuzion + desferioksaminë për të parandaluar hemokromatozën.
  • b. Të prekurve u jepet edhe acid folik, dhe mund të bëhet splenektomia.
  • c. Transplanti i qelizave hemopoetike (transplanti i palcës të kockave) mund ta kurojë sëmundjen për fare (në rreth 80-85% të rasteve).
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Drepanocitoza

  1. Shkaktohet nga zëvendësimi i glutaminës me një valinë në pozicionin 6 të vargut beta. Hemoglobina S precipiton në mungesë të oksigjenit, sepse prania e vargut hidrofob elektroneutral të valinës e shmang shtyrjen elektrostatike që është normalisht e pranishme midis 2 molekulave të hemoglobinës. Hemoglobina S e precipituar e dëmton membranën e rruazës të kuqe, dhe shkakton shformimin karakteristik të qelizës.
  2. Krizat shkaktohen nga ulja e përqendrimit të oksigjenit.
  3. Shenjat dhe simptomat: drepanocitet kanë tendencë që të bllokojnë enët e gjakut. Si pasojë, pacienti ka dhimbje, mund të ketë priapizëm, mund të pësojë infarkt të veshkave, kockave, trurit, mushkërive, etj. Prekja e muskulit të zemrës shkakton kardiomiopati. Prekja e shpretkës shkakton autosplenektomi, dhe predispozon për infeksione nga bakteret me kapsulë. Prekja e mushkërive mund të paraqitet me shenja klinike të padallueshme nga pneumonia; në mjekësinë amerikane kjo njihet si "sindroma akute e gjoksit" (angl: acute chest syndrome). Hemoliza intravaskulare mund të shkaktojë gurë tëmthi prej bilirubine në moshë të re.
  4. Infeksioni nga parvovirusi B19 (virusi i eritemës infeksioze) mund të shkaktojë anemi aplastike në pacientët me drepanocitozë.
  5. Diagnoza vendoset pas elektroforezës të hemoglobinës.
  1. Trajtimi:
  2. a. Oksigjen.
  • b. Transfuzion sipas nevojës.
  • c. Hidroksiurea nxit formimi e hemoglobinës fetale; hemoglobina fetale pengon precipitimin e HbS-së.
  • d. Për pacientët me drepanocitozë rekomandohet vaksinimi ndaj pneumokokut (për shkak të autosplenektomisë).
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Anemi makrocitike është makrocitike kur MCV është mbi 100. Anemia makrocitike njihet edhe si anemi megaloblastike. Shkaktohet nga ngadalësimi i eritropoezës si pasojë e mungesës të metabolitëve të nevojshëm për sintezën e acidit deoksiribonukleik
    • a. Mungesa e vitaminës B12
    • b. Mungesa e acidit folik
Qelizat e gjakut janë të mëdha sepse këto janë qeliza që, për shkak të mungesës të DNA-së, s'i kanë bërë dot ndarjet mitotike. Citoplazma, sinteza e RNA-së dhe e proteinave është normale. Tipar tjetër është prania e neutrofileve me shumë segmente (angl: hypersegmented neutrophils). Prania e neutrofileve me shumë segmente (mbi 5, 6) është patognomonike.

Mungesa e vitaminës B12


  1. Vitamina B12 është e nevojshme për funksionimin e 2 enzimave:
  2. a. Njëra enzimë është metioninë sintetaza, e cila merr nje grup metil nga N5-metil-tetrahidrofolati dhe ia jep homocisteinës. Mungesa e aktivitetit të metioninë sintetazës bën që gjithë acidi folik të ngecet në formën e N5-metil-tetrahidrofolatit. Mungesa e N5,10-metilen-tetrahidrofolatit pengon sintezën e timidinës.
  • b. Enzima tjetër është metil-malonil-CoA-mutaza, e cila kthen metil-malonil-CoA-në në suksinil-CoA. Mungesa e aktivitetit të metil-malonil-CoA-mutazës shkakton grumbullim të acideve yndyrore jonormale, të cilat mendohet se shkaktojnë probleme të mielinës të nervave.
Burimi dhe thithja e vitaminës B12:
  1. a. Vitamina B12 gjendet në ushqimet me origjinë shtazore. Trupi i njeriut ka nevojë për 2 - 3 mg në ditë, dhe normalisht trupi ka rezerva që mund të zgjasin me vite.
  • b. Pepsina e stomakut e çliron vitaminën B12 nga proteinat me të cilat është e lidhur. Vitamina B12 pastaj lidhet me kobalofilinat e pështymës (angl:cobalophilin, R-binder).
  • c. Më pas, në duoden enzimat pankreatike çlirojnë vitaminën B12 nga kobalofilinat; në duoden vitamina B12 lidhet me faktorin intrinsik të prodhuar nga qelizat parietale të stomakut.
  • d. Kompleksi vitaminë B12 + faktor intrinsik pastaj arrin pjesën e fundit të ileumit. Atje ka receptorë të posaçëm për faktorin intrinsik, me anë të të cilëve bëhet i mundur kalimi i vitaminës B12 brenda qelizave intestinale.
  1. Shkaqet e mungesës të vitaminës B12 janë të parashikueshme nga më sipër.
  2. a. Shkaku numër një i anemisë megaloblastike është anemia pernicioze; anemia pernicioze është sëmundje autoimune që shkaktohet nga goditja e qelizave parietale prej sistemit imun; karakterizohet nga anemia megaloblastike, aklorhidria, dhe gastriti atrofik.
  • b. Gastrektomia.
  • c. Mungesa e vitaminës B12 nga dieta.
  • d. Pamjaftueshmëria e pankreasit.
  • e. Sëmundjet e zorrëve, ileiti dhe operacionet kirurgjike me heqje të pjesës të fundit të ileumit.
  • f. Infeksioni nga trematodi Diphyllobothrium latum. Krimbi thith vitaminën B12 për nevojat e veta.
  1. Shenjat dhe simptomat: anemi megaloblastike dhe simptoma neurologjike (neuropati periferike, parestezi, ulje e propriocepsionit).
Analizat laboratorike:
  1. a. Vihet re rritje e nivelit të acidit metilmalonik dhe të homocisteinës.
  • b. Në aneminë pernicioze vihen re antritrupa drejtuar kundër faktorit intrinsik, si dhe mosthithje e vitaminës B12 orale (testi Schilling).
  1. Trajtimi: vitaminë B12.
Mungesa e acidit folik

  1. Anemia nga mungesa e acidit folik ngjan me aneminë nga mungesa e vitaminës B12, por ndryshe nga mungesa e vitaminës B12, mungesa e acidit folik nuk shkakton probleme neurologjike.
  2. Trupi i njeriut ka nevojë për 50-200 mg acid folik në ditë. Rezervat mjaftojnë për disa muaj.
  3. Pamjaftueshmëria e acidit folik është pasojë e dietës të keqe, e mosthithjes të ushqimeve nga zorra, e kërkesave të rritura të organizmit (p.sh., shtatzania), ose e përdorimit të inhibitorëve të dihidrofolat reduktazës.
  4. Shenjat dhe simptomat: anemi megaloblastike pa simptoma neurologjike.
  5. Analizat laboratorike: niveli i acidit metilamalonik është normal, kurse niveli i homocisteinës është i rritur.
  6. Trajtimi:
    • a. Acid folik. Ushqime të pasura me acid folik janë bimët e gjelbra si spinaqi, sallata jeshile, brokoli, etj.
    • b. Duhet të jesh i sigurt se nuk ka mungesë të vitaminës B12.
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Anemia normocitike është anemi në të cilën rruazat e kuqe (Eritrocitet ) kanë madhësi normale (midis 80 - 100 fL).
  1. Diagnoza diferenciale:
    • a. Anemia hipoproliferative.
    • b. Anemia hemolitike.
    • c. Hemoragjia akute.
Anemitë hipoproliferative

  1. Janë pasojë e prodhimit të pamjaftueshëm të qelizave që janë normale
  1. Shkaktohet nga:
  2. a. Pamjaftueshmëria e veshkave.
  • b. Inflamacioni kronik.
  • c. Pamjaftueshmëria e palcës së eshtrave (anemia aplastike).
  1. Anemia nga pamjaftueshmëria e veshkave:
  2. a. Shkaktohet nga prodhimi i pamjaftueshëm i eritropoetinës nga veshkat.
  • b. Trajtohet me eritropoetinë intramuskulare 3 herë në javë.
  1. Anemia e sëmundjeve kronike.
  2. a. Shkaktohet nga inflamacioni kronik, p.sh., kanceri, tuberkulozi, sëmundjet e indit lidhor, etj.
  • b. Diagnoza: niveli i hekurit është i ulur, niveli i transferrinës është i ulur (në ndryshim nga anemia nga mungesa e hekurit), dhe niveli i ferritinës është normal ose i rritur. MCV zakonisht është normal, por mund të jetë i ulur.
  • c. Trajtimi: Duhet trajtuar sëmundja parësore që ka shkaktuar inflamacionin kronik.
  1. Anemia aplastike.
  2. a. Shkaktohet nga pamjaftueshmëria e palcës së eshtrave, pamjaftueshmëria a palcës së eshtrave mund të shkaktohet nga parvovirusi B19, viruset e hepatitit, rrezatimi jonizues, barnat antikanceroze, kloramfenikoli, etj.
  • b. Diagnoza vendoset me biopsi të palcës së eshtrave. Në biopsi shihet që elementët qelizorë janë zëvendësuar me dhjamë.
  • c. Trajtimi: (1) Transplant i palcës së eshtrave. (2) Trajtim imunosupresiv me ciklosporinë ose me globulinë antitimocite.
 

sweetzzinna

Dum spiro, spero くる
Anemitë hemolitike
  1. Janë pasojë e shkatërrimit të përshpejtuar të rruazave të kuqe të gjakut(Eritrociti|eritrociteve).
  2. Shoqërohen me rritje të bilirubinës indirekte (të pakonjuguar).
Shkaqet e hemolizës janë:
  • a. Brendaeritrocitare, pasojë e mangësive të rruazave të kuqe.
  • b. Jashtëeritrocitare, pasojë e shkatërrimit të rruazave të kuqe nga sistemi imun, nga valvulat artificiale, koagulimi i diseminuar, etj.
Sferocitoza
  • a. Shkaktohet nga prodhimi i pamjaftueshëm i ankirinës, spektrinës, ose proteinave të tjera që ankorojnë citoskeletin me membranën e rruazës të kuqe. Mungesa e këtyre proteinave bën që membrana eritrocitare të griset lehtë. Rruazat e kuqe humbasin pjesë të membranës qelizore, dhe pastaj detyrohen të marrin formë sferike (sepse forma sferike bën të mundur mbështjelljen e hemoglobinës me një sipërfaqe të zvogëluar të membranës eritrocitare). Sferocitet lëvizin me vështirësi në kapilarë, dhe ngecin kollaj në shiritat e Billrothit të shpretkës.
  • b. Si shumica e defekteve gjenetike të proteinave strukturore, trashëgimia është autozomale dominante.
  • c. Shenjat dhe simptomat: verdhëz, gurë tëmthi prej bilirubine.
  • d. Analizat laboratorike: Coombs negativ. Rritje e bilirubinës indirekte. Në mikroskop shihen sferocite.
  • e. Trajtimi: acid folik, splenektomi.
Mangësia e glukozë-6-fosfat-dehidrogjenazës
  • a. Sëmundja është gjenetike. Gjeni ndodhet në kromozomin X dhe trashëgimia është recesive.
  • b. Glukozë-6-fosfat-dehidrogjenaza (angl: G6PD, glucose-6-phosphate dehydrogenase) është enzima kontrolluese e ciklit të pentozave. Si e tillë, ajo kontrollon prodhimin e NADPH-së. NADPH-ja luan rol kryesor në reduktimin e glutationit. Glutationi i reduktuar ruan rruazat e kuqe (Eritrociti|eritrocitet)nga lëndët e ndryshme oksiduese që gjenden në gjak. Kur G6PD mungon, rruazat e kuqe dëmtohen lehtësisht nga lëndët oksiduese.
  • c. Oksidimi i grupeve sulfhidrile të globinës shkakton precipitime brendaqelizore të Hemoglobina|hemoglobinës të denatyruar që njihen si trupat Heinz (angl: Heinz bodies).
  • d. Hemoliza është episodike dhe ndodh kur pacienti ekspozohet ndaj infeksioneve, nga përdorimi i ilaçeve (p.sh., sulfonamidet, antimalarialët), ose nga ngrënia e fasuleve fava (nga bima Vicia faba, angl: fava beans).
  • e. Analiza laboratorike: Niveli i enzimës G6PD është i ulur. Në mikroskop shihen trupat Heinz (duhet përdorur ngjyrosësi kristal violet), dhe "eritrocite të kafshuara" (angl: bite cells). Indeksi i retikulociteve është i rritur. Bilirubina indirekte është e rritur.
  • f. Trajtimi: Nuk ka nevojë për trajtim, por duhen shmangur barnat ose ushqimet që shkaktojnë hemolizë.
Anemia imunohemolitike e shkaktuar nga antitrupat IgG
  • a. Njihet edhe si 'tipi me antitrupa të ngrohtë'. Këta antitrupa janë të tipit IgG, nuk e fiksojnë komplementin, dhe janë aktivë në 37 gradë Celsius.
  • b. Sëmundja zakonisht është idiopatike, por mund të jetë dytësore si pasojë e limfomës, leukemisë, barnave, ose sëmundjeve si lupusi eritematoz i diseminuar.
  • c. Shenjat dhe simptomat: verdhëz.
  • d. Analizat laboratorike: reaksioni Coombs i drejtpërdrejtë është pozitiv. Në mikroskop shihen sferocite. Bilirubina indirekte është e rritur, hemosiderina urinare është e rritur, haptaglobina është e ulur.
  • e. Trajtimi: prednizon, splenektomi, ciklofosfamid.
Anemia imunohemolitike e shkaktuar nga antitrupat IgM
  • a. Njihet edhe si 'tipi me antitrupa të ftohtë'. Këta antitrupa janë të tipit IgM, e fiksojnë komplementin, dhe janë aktivë in vitro në 0 - 4 gradë Celsius.
  • b. Sëmundja akute zakonisht shkaktohet nga infeksioni me Mycoplasma pneumoniae, viruset EBV, CMV. Sëmundja kronike është idiopatike ose shkaktohet nga limfoma, leukemia, etj.
  • c. Shenjat dhe simptomat: anemi që pason ekspozimin ndaj të ftohtit ose infeksionet e rrugëve të sipërme të frymëmarrjes.
  • d. Analizat laboratorike: reaksioni Coombs jo i drejtpërdrejtë është pozitiv. Gjithashtu, vihet re prania e aglutininave në temperaturë të ulët.
  • e. Trajtimi: prednizon, ose pa trajtim kur sëmundja është e lehtë.
  1. Hemoliza e shkaktuar nga shkatërrimi mekanik i rruazave të kuqe
    • a. Rruazat e kuqe mund të dëmtohen nga valvulat artificiale, koagulimi intravazal i diseminuar, sindromi hemolitik uremik, dhe purpura trombotike trombocitopenike.
    • b. Analizat laboratorike: Në mikroskop shihen fragmentet e rruazave të kuqe të copëtuara (të ashtuquajturat schistocite).
    • c. Trajtimi: duhet trajtuar shkaku i hemolizës.
 

E3

Anëtar i Nderuar
Anemia, arsyet pse shkaktohet dhe si shërohet

ثshtë e veçantë dhe mbreslënëse që të intervistosh një doktor hematolog, njëherësh edhe dhurues i rregullt i gjakut. Këtë gjë e zbuluam rastësisht dhe i besuam edhe më fort përgjigjet që doktor Arben Ivanaj na dha për ndikimin e dhurimit të gjakut në shëndetin e dhuruesit. Gjatë kësaj interviste, ai jep përgjigjet mbi disa hamendje apo mentalitete që ekzistojnë në popull e që janë joshkencore. Shpjegimet e tij, jo vetëm të dobishme, por edhe zbavitëse, përmbushin kureshtjen e lexuesit, qoftë ky pacient apo jo, për atë që shpesh e quajmë, “sëmundja e anemisë”.

ثshtë e veçantë dhe mbreslënëse që të intervistosh një doktor hematolog, njëherësh edhe dhurues i rregullt i gjakut. Këtë gjë e zbuluam rastësisht dhe i besuam edhe më fort përgjigjet që doktor Arben Ivanaj na dha për ndikimin e dhurimit të gjakut në shëndetin e dhuruesit. Gjatë kësaj interviste, ai jep përgjigjet mbi disa hamendje apo mentalitete që ekzistojnë në popull e që janë joshkencore. Shpjegimet e tij, jo vetëm të dobishme, por edhe zbavitëse, përmbushin kureshtjen e lexuesit, qoftë ky pacient apo jo, për atë që shpesh e quajmë, “sëmundja e anemisë”.

-Doktor Arbeni, së pari na jepni një shpjegim se çfarë është sëmundja e anemisë?
Me fjalën anemi i referohemi atyre rasteve, kur kemi të bëjmë me ulje të hemoglobinës. Siç shprehemi zakonisht, anemi kemi atëherë, kur rruazat e kuqe të gakut janë të ulura. Nga ana mjekësore ne i referohemi hemoglobinës, pavarësisht se ka edhe mjekë që e konsiderojnë një të sëmurë me anemi, sepse ka eritrocitet e ulëta.
-A është një debat mjekësor ky?
Jo, ky nuk është një debat mjekësor, por një paaftësi mjekësore. Unë e shoh si pozitiv komunikimin me publikun për të sqaruar këto tema, sepse sa më shumë informacion për shëndetin, edhe ndjeshmëria do të jetë më e madhe. Kjo është e rëndësishme edhe për aneminë, që sëmundja të kapet në kohë.

-A është anemia një sëmundje e gjakut?
Jo, anemia vetë nuk është sëmundje, ajo është simptomë, si temperatura përshembull. ثshtë bashkëshoqëruese e një sëmundjeje tjetër.
-اfarë sëmundjesh mund të shoqërohen me një anemi apo të fshihen pas një anemie?
Anemitë ne i ndajmë në disa lloje sipas origjinës se nga vijnë. Janë nga më të thjeshtat, si anemitë që vijnë nga mungesa e hekurit apo e disa vitaminave, apo anemi që vijnë nga sëmundjet e lindura qoftë të hemoglobinës, qoftë të disa enzimave që janë në brendësi të eritrocitit. Kemi edhe anemi nga defiçite të cilat vijnë nga mungesa e sintezës në prodhimin e një përbërësi të membramës së eritrocitit.

-A kanë emra këto sëmundje që tregon prania e anemisë?
Sigurisht që kanë emra; një nga tipiket është Talasemia. Talasemia është e shpeshtë në Shqipëri, gjeni i saj ka një frekuencë të rritur që shkon nga 10-20% në popullatë sipas studimeve të ndryshme. Të sëmurët me droponocitozë apo të sëmurët që kanë hemoglobinopati mikse (Droponoicitpoza është e ngjashme me Talaseminë, por është rasti kur rruazat e kuqe të gjakut nuk janë të plota, por në formën e draprit) shfaqin anemi. Për çfarë arsyesh vjen hemoglobina e ulët janë ato që thashë, ku më e shpesha është mungesa e hekurit.
-A vjen anemia në ndonjë rast nga kequshqyerja? Nëse po, keni hasur ju të tilla raste?
Edhe nga kequshqyerja. Mungesa e hekurit, mungesa e vitaminës B 12 dhe mungesa e vitamivës Acid Folik vijnë kryeësisht nga mosushqyerja. Por në Shqipëri është e vështirë të gjejmë anemi nga kequshqyerja. Zakonisht anemia mbivendoset qoftë në sëmundjet e zorrës, qoftë në sëmundjet e stomakut apo sëmundjet gjinekologjike.
-Po kimikatet që njihet se kanë ndikim në gjak, a ndikojnë në anemi?
Jo, nuk kanë lidhje të drejtpërdreejtë me aneminë. Një pjesë e rasteve me anemi vijnë prej difekteve të lindura të hemoglobinës apo të produkteve që përbëjnë eritrocitin-rruazën e kuqe të gjakut (këto janë anemitë e lindura të sipërpërmenduara, ku hyn edhe sëmundja e bathës).
-Ju po thoni se paska një ushqim të rrezikshëm si batha, që edhe një pjesë e popullit e kanë njohur si të tillë. Pse batha u bën dëm disa njerëzve?
Në disa raste ndodh shkatërrimi i rruazave të kuqe, një shkatërrim akut, kur organizmi bie në kontakt me bathët apo me bishtajore të tjera më rrallë, si fasulet.

-Nga ta kuptojë një njeri që ai ka anemi? A shfaqet ajo papritur?
Zakonisht, aneminë e zbulojmë rastësisht. Ose vetë i sëmuri shihet në pasqyrë dhe i duket vetja i zbehtë ose këtë ia konstatojnë personat e tjerë që e shohin. Vetë i sëmuri e shikon që gjithnjë e më tepër ka fuqi më pak në punën e tij të përditshme. Janë këto arsyet, që e shtyjnë të sëmurin të mendojë se ka anemi dhe të bëjë analizë gjaku.
-Por këto shenjat e këputjes apo zverdhjes mund të jenë edhe simptomë e sëmundje të tjera. Nga ta dijë pacienti që kjo e ka emrin anemi?
Sigurisht, por këputja e anemisë është një këputje e përgjithshme që i sëmri e shpjegon: nuk më mbajnë gjunjët, që dallon nga sëmundjet e tjera apo këputja e temperaturës, etj.
-ثshtë kthyer në modë mbajtja e dietës, sidomos nga vajzat. Por ka edhe njerëz në moshë, të detyruar të mbajnë për arsye shëndetësore. Gabimet në ndjekjen e dietave jokorrekte, janë paraqitur ndonjëherë si raste në kthyera në anemi?
Sigurisht që janë paraqitur. Janë jo të rralla anemia feriprive, anemia nga mungesa e B12 apo Acidit Folik në shumë nga rastet e personave që mbajnë dietë. ثshtë edhe një patologji që quhet anoreksia mentale. Për hir të së vërtetës, është mirë ta dijë publiku, se me fjalën dietë abuzohet shumë. Na dalin disa lloj doktorësh, që thonë se dieta fillon me tri salçiçe dhe tri vezë që në mëngjes e të tjera histori të ngjashme. Ajo që rekomandojmë ne nga sëmundjet e gjakut është vakte normale tri herë në ditë dhe të eliminojnë të ngrënët parazitar ndërmjet vakteve. Kjo është dieta më e mirë.
-A ka ushqime të caktuara që u rekomandoni pacientëve tuaj?
Ne u rekomandojmë që ushqimet të jenë të ziera, të jetë një vakt mish në drekë dhe mëngjesi dhe darka të jenë kryesisht produkte të bulmetit. Sigurisht që rekomandojmë edhe fruta e perime.

-Këto produkte, ndikojnë direkt në shtimin e hemoglobinës në gjak?
Po kanë ndikim, sepse burimet e Vitaminës B12 janë produktet shtazore. Kur kjo rrugë e marrjes, prishet, Acidi Folik nuk ka rrugë tjetër të marrjes, veç produkteve shtazore. Ndërsa frutat dhe perimet janë të rëndësishme në mirëfunksionimin e rruazave të kuqe të gjakut. Vitaminat e tyre janë të domosdoshme në procesin e thithjes së hekurit. Funksioni kryesor i rruazave të kuqe të gjakut është transporti i oksigjenit, por që ky transport të jetë efikas, duhet që qeliza të jetë e shëndetshme. Që të jetë e shëndetshme, ka nevojë për të gjitha vitaminat dhe për të tërë komponentët ushqimorë.
-Hekuri, ku gjendet kryesisht? A ka ushqime “me fuqinë e Herkulit?”
Hekuri gjendet praktikisht në të gjitha produktet shtazore, në mish, mëlçi, organet e brendshme në tërësi, ku gjendet edhe Acidi Folik. Hekuri gjendet edhe në frutat dhe perimet sezonale që janë të pasura. Mbase doni të dëgjoni historinë e spinaqit. Ka përqindje hekuri, por jo ajo përqindje që pretendohej. Gjithsesi, produktet e verdha dhe gjithçka që është jeshile, ka hekur. Në përthithjen e hekurit ndikon pozitivisht vitamina C. Ndërsa disa produkte të tjera që kanë acide tanike si turshitë, apo kafeinat nuk janë të përashtatshme për thithjen e hekurit. Produktet e skuqura gjithashtu. Kthimi në të ushqyerit natyral me produktet e kopshtit, me produktet e mishit sa më larg përpunimit industral dhe përpunimit në kuzhinat e shtëpive, kjo është ushqyerja më e shëndetshme edhe për sëmundjet e gjakut si dhe për rastet e anemisë.

-Të brendshmet e kafshëve, a duhet të jenë të ziera, të skuqura apo të paziera mirë, pra të mbushura me gjak, për të zhdukur shpejt aneminë apo për të mos kaluar në anemi prej gjakderdhjes?
Jo, ato duhet të jenë të ziera dhe duhet të kenë një temperaturë të caktuar të zierjes. Nuk rekomandohet nga mjekësia mishi dhe sidomos organet e kafshëve të therrura, të paziera mirë, sepse mund të transmetojnë sëmundje infektive.
-Anemitë që vijnë nga dietat e këqija, hasen më shumë tek moshat e reja, që i mbajnë për estetikë, apo të vjetra, që i mbajnë për arsye shëndetësore?
Haset në të dyja grupet, por nuk është anemia nga dieta rasti tipik i anemive. Rasti tipik është kur mbivendoset anemia mbi një sëmundje tjetër. Përshembull, anemia në rastin e grave shtatzëna është një problem i shëndetit publik. Afërisht në 30-40 %.
-A kurohet anemia me shërim të plotë?
Anemia kurohet plotësisht. Por në të gjitha ato raste kur anemia është në terren të një sëmundjeje tjetër, duhet të shërohet sëmundja, që të kalojë anemia. Përshembull, anemia e grave shtatzëna kurohet gjatë gjithë gravidancës.

-Dhe nuk kthehet më?
Absolutisht që nuk kthehet më. ثshtë e shërueshme 100%. Por anemitë që janë në terren të sëmundjeve kornike, janë të vësjtira që të mjekohen. Të tilla si anemitë në terren të sëmundjeve të veshkave, në terren të sëmundjeve të reumatizmës, të sëmundjeve endokrine si diabeti apo të sëmundjeve malinje. Janë gjetur një numër mjekimesh të reja për këto anemi si në rastet e talasemisë apo në sëmundjet e veshkave. Ka medikamente që zëvendësojnë produktin që mungon në organizëm.
-Ka medikamente që si efekt anësor shkaktojnë anemi?
Të gjitha medikamentet kanë efekte anësore. Përshembull, në 8-10% të rasteve, medikamentet që përdoren në sëmundjet e reumatizmës, japin anemi nga gjakderdhja. Në këto raste rekomandohet përdorimi i ranitalit, medikament që pengon gjakderdhjen nga stomaku. Ulcera është një nga arsyet e shpeshta prej anemisë nga mungesa e hekurit tek meshkujt deri në njëfarë moshe. Pas menopauzës këto shanse rreziku barazohen si te gratë dhe burrat. Por gjatë kohës së lindshmërisë, tek gratë është tipike anemia nga mitra

-Një pyetje jashtë teme: Pse njerëzit i zë gjaku disa po, e të tjerë jo?
Janë dy sisteme nervore që kontrollojnë mirëfunksionimin e organizmit, ثshtë sistemi simpatik dhe parasimpatik. Në rastet kur kemi zënie të gjakut, në mënyrë akute vepron parasimpatiku duke dominuar simpatikun dhe kemi një shkrehje të menjëhershme të tensionit që shoqërohet me lipotimi? Kjo është më tepër psikologjike. Takohet shpesh tek studentët e mjekësisë, por me kalimin e kohës edhe me këtë mësohesh. Ndërsa tek qytetarët, një nga arsyet që ata nuk i lejojmë në dhomat e vizitës apo operacionit, është edhe kjo.
-Por, duke u kthyer prapë tek anemitë, a ka ilaçe tipike për aneminë?
Ilaçi tipik në rastin e mungesës nga hekuri, është hekuri. Në disa raste kur anemia lidhet me sëmundje kronike si ato të veshkave, kur vjen si rezultat i mungesës së formimit të një hormoni që ndihmon në rritjen e rruazave të kuqe të gjakut, në këtë rast përdoret eritropoetinë. Ekziston edhe në Shqipëri dhe është i rimbursueshëm. Në disa raste lind nevoja e transfuzionit të gjakut.

-Anemia ka të bëjë me cilësinë e gjakut apo me sasinë e gjakut, apo me të dyja? Dhe a ka këtu ndonjë lidhje mes mentalitetit të popullit të të pasurit të gjakut të bollshëm, kur ke shumë kile?
Ekziston një shprehje e vjetër, që thotë: “Tu bëftë gjak e dhjamë”. Kjo vjen nga grekët e lashtë. Në librat e Odisesë e gjen këtë shprehje. Mendohet se është marrë nga paragrekët në Ballkan për të cilët një ushqim është i mirë, kur të jep shëndet (kilogramë). Ata gjykonin që gjithçka që hamë bëhet gjak dhe dhjamë. Kjo është histori, që nuk ka të bëjë me realitetin. ثshtë e rëndësishme mirëushqyerja, por dhjami nuk është ai që kërkojmë. Ndërsa është e vërtetë që produktet ushqimore janë të rëndësishme për të pasur një cilësi gjaku të mirë.
-A sigurojnë ushqimet cilësinë apo sasinë e gjakut?
Edhe cilësinë edhe sasinë, por cilësia është më e rëndësishme, sepse për sasinë ekziston një mekanizëm i autokontrollit të organizmit. Cilësia varet nga këto produkte që merren nga jashtë që japin hekurin dhe dy vitaminat e përmenduara B12 dhe Acid Folik. Anemitë i ndajmë nga origjina, por kemi edhe një ndarje tjetër: Anemi të cilat shoqërohen me sasi të mjaftueshme, por me cilësi jo të mirë, anemi të cilat kanë sasi të pamjaftueshme por cilësi të mirë, ose të dyja së bashku. Janë një numër patologjish që futen në secilën nga këto ndarje.

-Nga aspekti i kureshtisë qytetare, ka të bëjë grupi i gjakut për të qenë më i rrezikuar nga anemitë?
Apo grupet janë njësoj?
Jo, nuk ka të bëjë. Përgjigja është ”jo”, por në mjekësi, jo gjithmonë 2+2 bëjnë 4, që do të thotë se janë disa grupe gjaku më të favorizuara të bëjnë disa sëmundje autoimune apo nga antitrupa të parregullt. ثshtë grupi i gjakut që favorizon, që një kategori të sëmurësh të bëjë një anemi kronike nga mbitrupat e parregullt, që do të thotë se organizmi reagon jo siç duhet ndaj gravitancës apo ndaj transfuzionit të gjakut. Pas kalimit të periudhës imediate, i sëmuri është i predispozuar që të bëjë këtë sëmundje. Por duhet bërë kujdes, se me grupet e gjakut ka një numër teorish dhe historish, por që janë vetëm për konsum mediatik. Janë histori tërheqëse për dietat sipas grupeve të gjakut apo për sjelljen sipas grupeve të gjakut etj.

-Pra, nuk ka grupe gjaku, që janë më të prekshme nga rastet e anemisë?
Absolutisht jo. E thashë që janë histori për konsum mediatik
-Kush i prodhon këto histori? Ka edhe libra për këto teori
Publiku ka nevojë, është sipas kërkesës. Këta libra publikut i pëlqejnë dhe prandaj shkruhen. Në shoqërinë e konsumit është konsumatori që vendos për produktet që do të konsumohen dhe duke njohur interesin e tij, edhe i serviren. Por, në mjekësi ka një limit dhe ne si profesionistë nuk na lejohet të themi “përdore këtë sepse ke këtë grup gjaku”.
-Eshtë e rëndësishme, që njerëzit të dinë se çfarë grupi gjaku kanë? Dhe a mësohet kjo nga një analizë e zakonshme gjaku?
ثshtë mirë që njeriu të dijë gjithçka, të dijë edhe grupin e gjakut. Kjo në kuadrin për të njohur veten dhe ambientin përreth. Por njohja e grupit të gjakut nuk është diçka e domosdoshme për tu ditur, hyn vetëm tek kultura shëndetësore, sepse kur të paraqitet rasti, kjo analizë kryhet në çast. Unë madje e kam quajtur abuzive kërkesën që të bëhet, analiza e grupit të gjakut për të marrë patentën. Pse duhet të jetë në patentat e automjetit, e shkruar grupi i gjakut? Them se është abuzive, sepse edhe në rast aksidenti në rrugë, asnjë doktor në botë nuk ka për ti besuar letrat që ke në xhep. Për të verifikuar grupin e gjakut duhen vetëm tri sekonda. Dhe nuk ka asnjë lloj gjase, që të fillojë transfuzioni i gjakut aty ku ka ndodhur aksidenti poshtë makinës.

-Mos ndoshta është e dobishme të njihet grupi i gjakut i vetes dhe i të afërmve, për ti ofruar për rast nevoje?
Kjo është që ti shohësh gjërat me syrin e para 50 vjetëve. Në radhë të parë, ne jemi në fazën kur kemi kaluar në mjaftueshmëri të dhurimit vullnetar të gjakut. Në të gjitha ato raste kur kërkohet përdorimi masiv i gjakut, në të gjitha këto raste, grupi i gjakut do të bëhet nga e para. Nuk është e shkruar vetëm në Shqipëri, por në çdo vend të botës, që para çdo dhurimi duhet të konfirmohet grupi i gjakut në çdo qese.

-Nëse një person nis të dhurojë gjak dhe bëhet dhurues i rregullt i gjakut, a mundet ai që në një kohë tjetër të shkëputet pa pasoja, pasi ka zëra që thonë se krijon varësi dhe organizmi ka nevojë të japë rregullisht gjak?
Dhurimi i gjakut nuk bën as mirë, as dëm, bën shumë mirë për ata që kanë nevojë për gjak. Ka një limit të dhurimit, që zbatohet për dendësinë e dhurimit, ndërsa fjalët që qarkullojnë si kur thuhet të bën dëm, si kur thuet të bën mirë, është abuzivitet. Unë jam vetë dhurues i rregullt gjaku, dhuroj tri herë në vit, dhe ju garantoj se dhurimi nuk ka asnjë dëm apo pasojë për organizmin. Ndërsa personat që jepnin gjak me pagesë e bënin këtë shpesh, sepse kishin fituar varësi nga pagesa, jo nga gjaku. Duke nisur që nga janari i këtij viti, sigurimi i gjakut do të bazohet vetëm në dhurimin vullnetar. Ka afërsisht 2 vjet që dhurimi me pagesë përbën afërsisht vetëm 15-20% të dhurimit. Meqenëse kishim sot temën e anemisë, gjej rastin të them: Dhuroni gjak se ka njerëz në nevojë.
•parajsa•
 

E3

Anëtar i Nderuar
Komplikacionet, trajtimi dhe kurimi i anemisë



Disa këshilla se si ta parandalojmë aneminë

Anemia është një ndër çrregullimet më të të gjakut, që rezulton nga pakësimi, rënia e numrit të rruazave të kuqe të gjakut në organizmin e njeriut. Ky lloj çrregullimi mund të sjellë probleme të pariparueshme shëndetësore, si rezultat i uljes se nivelit të hemoglobinës në rruazat e kuqe, e cila është një ndër komponentët përbërës më të rëndësishëm të rruazave të kuqe të gjakut, që bën transportimin e oksigjenit në të gjitha indet e organizmit. Komplikacionet e shkaktuara janë të shumëllojshme.
Shkaktarët e anemisë janë të shumtë, por ndër më të rëndësishmit mund të veçohen si: Shkatërrimi i tejskajshëm i rruazave të kuqe, humbja e gjakut si pasojë e shumë faktorëve, prodhimi dhe rigjenerimi i pamjaftueshëm i rruazave të kuqe të gjakut, etj.
Por anemia rrjedh edhe nga shkaqe të tjera përveç këtyre që përmendëm më lart, siç janë: اrregullimet e trashëguara në organizmin e njeriut, kequshqyerja, si mungesa e hekurit dhe vitaminave, infeksionet e ndryshme, prezenca e disa kacereve, ekspozimi ndaj medikamenteve toksike.
Anemia shfaqet në disa mënyra, disa prej të cilave përshkruhen më poshtë.
Anemia hemolitike
Anemia hemolitike vjen si rezultat i shkatërrimit të parakohshëm të rruazave të kuqe të gjakut. Jetëgjatësia e rruazave të kuqe normale mund të shkojë deri në 120 ditë, por në rastin e anemisë hemolitike, kjo jetëgjatësi shkurtohet deri në 25 % të jetëgjatësisë normale. Në këtë rast, indi kockor që prodhon rruazat e kuqe nuk është në gjendje që të plotësojë nevojat e indeve të ndryshme të organizmit me rruaza të kuqe.
Anemia hemolitike e trashëguar
Ka disa lloj anemish hemolitike të trashëguara, si: Sickle Cell anemia, talasemia, deficienca, mangësia e një enzime të quajtur G6PDHG (Glukoze-6-Fosfato-Dihydrogjeneze).
a) Sickle Cell anemia
ثshtë një nga format më të ashpra të anemisë që mund të gjendet kryesisht tek popullsitë me prejardhje afrikane, por mund të prekë gjithashtu edhe popullsitë me prejardhje kaukaziane, arabe, indiane dhe mesdhetare. Në këtë rast, hemoglobina krijon një formë tejet të papërshtatshme gjatë procesit të shpërndarjes së oksigjenit, duke bërë kështu që ajo të ketë krijuar një formë anormale. Kjo çon në shkatërrimin e parakohshëm të rruazave të kuqe të gjakut dhe ulje të nivelit të hemoglobinës nga ana klinike.
b) Talasemia
Kjo është një formë anemie që prek kryesisht popullsitë me prejardhje mesdhetare, në veçanti dhe ato afrikane e jug-perëndimore aziatike. Kjo formë e anemisë karakterizohet nga rruaza të kuqe anormale dhe jetëgjatësi të shkurtër të tyre. Rezultojnë dy lloj talasemish: Talasemia major dhe ajo minor. Që të dyja shkatërrojnë rruazat e kuqe të gjakut, por talasemia major është më e ashpër, duke bërë që hekuri i ndodhur në gjak, të depozitohet në lëkurë dhe organet vitale të organizmit.
c) Mungesa e G6PDHG
Mungesa e G6PDHG prek kryesisht popullsitë me prejardhje afrikane, por në të njëjtën ka rezultuar që të prekë dhe grupe të tjera popullsish. Në këtë rast, rruazat e kuqe mund të mos prodhojnë sasi të mjaftueshme të kësaj enzime të rëndësishme ose sasia e prodhuar rezulton të jetë anormale.

Disa këshilla të nevojshme për anemikët


1- Lodhje, takikardi, zbehje janë simptomat e anemikëve.
2- Anemikët duhet të konsumojnë fruta më vitaminë C.
3- Anemikët duhet të konsumojnë spinaq dhe barëra jeshile.
4- Anemia zakonisht kurohet me metoda të zakonshme, si ilaçet.
5- Fiku, shalqiri dhe luleshtrydhja, efikase për të trajtuar
aneminë.
6- Anemia shkaktohet si pasojë e një ushqimi të keq.
7- Anemikët duhet të pinë 150 gram lëng karotash në ditë.
8- اajin, kakaon dhe kafen duhet t'i marrin tri orë përpara se të hanë, pasi ndryshe vështirëson tretjen.

Anemia e rruazave të kuqe të gjakut
Kjo lloj anemie mund të shkaktohet nga humbja e madhe e gjakut si pasojë e një dëmtimi, operacioni apo edhe moskoagulim të rregullt të gjakut. Anemia e shkaktuar nga prodhimi i pamjaftueshëm i rruazave të kuqe të gjakut vjen si shkak i paqëndrueshmërisë së indit kockor në prodhimin e mjaftueshëm të rruazave të kuqe të gjakut, në mënyrë që të plotësojë nevojat e indeve të organizmit. Kjo mund të vijë si rezultat i pranisë së disa lloj kanceresh në organizmin e njeriut apo edhe nga sëmundje të ndryshme kronike. Anemia ndodh edhe në rastet kur organizmi nuk është në gjendje të prodhojë eritrocite, rruaza të kuqe, të shëndetshme si rezultat i mungesës së konsiderueshme të hekurit në sistemin e qarkullimit.

Shenjat dhe simptomat e anemisë
Nëse dikush është i prekur nga anemia, ndër shenjat më të mundshme dhe më të zakonshme mund të jenë: Zbehja e lëkurës, skuqje jo normale e buzëve dhe krijimi i një shtrati tek thonjtë. Mund të përmendim gjithashtu edhe gjendjen e lartë të irritimit, lodhjen fizike, marrje mendsh dhe takikardi, rrahje e shpejtë e zemrës. Ka edhe shenja apo simptoma të tjera të cilat janë më tepër për t'u trajtuar në rrugë klinike dhe nuk mund të dallohen lehtësisht. Ka disa raste të prekjes së grupeve të ndryshme nga mosfunksionimi si duhet i disa proceseve fiziologjike dhe kimike. اdo pacient ka të veçantat e veta dhe kërkon një shpjegim fiziologjik dhe klinik të ecurisë së sëmundjes që nga parandalimi, fillimi, shfaqja dhe në fund trajtimi me medikamentet e duhura.

Diagnostikimi dhe kurimi i anemisë
Në shumicën e rasteve diagnostikimi i kësaj patologjie ndodh pasi të jenë kryer një sërë testesh të përbërjes së gjakut, siç mund të jetë testi i përbërjes së gjakut, duke përfshirë këtu të gjithë komponentët e tij. Trajtimi varet direkt në llojin dhe shkakun e anemisë. Zakonisht trajtimi fillon me ristrukturimin e niveleve të hekurit në gjak, që mund të çojë në degjenerim të sëmundjes. Gjithashtu edhe mungesa e acidit folik dhe vitaminës B12, që të dyja këto komponentë të rëndësishëm të gjakut në procesin e koagulimit. Trajtimi mund të realizohet me transfuzion të rruazave të kuqe të gjakut të marra nga një donor, heqja dhe transplantimi i shpretkës ose trajtimi me ilaçe që mbrojnë qarkullimin normal të rruazave të gjakut brenda sistemit të qarkullimit.

Si ta kurojmë aneminë me bimë mjekësore

Përvoja ka treguar se edhe kurat popullore kanë dhënë rezultate të shkëlqyera në shërimin e shumë sëmundjeve. Disa prej kurave të përgatitura me bimë mjekësore përdoren edhe për shërimin e sëmundjes së anemisë ose pagjakësisë. Anemia vjen shpesh pas një gjakderdhjeje të madhe dhe të fuqishme, mirëpo çrregullime mund të vijnë edhe si pasojë e ushqimit të dobët dhe të keq. Të sëmurët anemikë duhet të konsumojnë ushqime të shumëllojshme dhe të pasura me hekur, si mish, peshk, shpretkë, vezë, perime, fruta etj. Lëngu i shalqirit dhe mjalti ndihmon për të luftuar sëmundjen. Pirja e tri lugëve të vogla në ditë nga masa e përftuar me shalqi, karafil dhe sheqer është një kurë e mirë për të luftuar aneminë. Kjo kurë ndihmon për të trajtuar aneminë në kushtet e shtëpisë.
•tiranaobserver•
 

fragolina

Anëtar Aktiv
Titulli: Anemia nga mungesa e hekurit(anemia ferriprive)

anemia nuk parandalohet o cun. kur eshte eshte dhe pike. anemia me elehte epr tu kuruar nga gjithe gama e madhe e llojeve te anemive, eshte vetem anemia nga mungesa e hekurit. dhe sa perdijeni kjo lloj anemia nuk parandalohet duke ngrene ti sallatera e mish e ku di une cfare, pasi zakonisht eshte anemi qe nuk shkaktohet kryesisht nga mosmarrja e hekurit me ushqim, por nga humbjet e medha te hekurit nga organizmi.
sigurisht qe te ben shume mire ne rast se ke kete anemi qe te hash ushqime me permbajtje hekuri, ama nuk e parandalon anemine dhe as e sheron.
 

TeQuiLLa

Member
Anemia

I.ANEMIA (mungesa e komponenteve te gjakut)


Anemia eshte nje nder crregullimet me te shpeshta te gjakut, qe rezulton nga pakesimi/zvogelimi/renja e numrit te rruazave te kuqe te gjakut ne organizmin e njeriut. Ky lloj crregullimi mund te sjelle probleme te pariparueshme shendetsore, si rezultat i uljes se nivelit te Hb (hemoglobines), ne rruazat e kuqe, e cila eshte nje nder komponentet perberes me te rendesishem te rruazave te kuqe te gjakut, qe ben transportimin e oksigjenit ne te gjitha indet e organizmit.
Komplikacionet e shkaktuara jane te shumellojshme. Do te mundohem t'i trajtoj me poshte gjate shpjegimit te kesaj patollogjie.

Shkaktaret e anemise jane te shumte, por nder me te rendesishmit mund te vecohen si:

*Shkaterrimi i tejskajshem i rruazeve te kuqe
*Hubja e gjakut( kjo mund te vije nga shume faktore)
*Prodhimi dhe rigjenerimi i pamjaftueshem i rruazave te kuqe.

Nder te tjera mund te themi se anemia rrjedh edhe nga shkaqe te tjera pervec te mesipermeve, sic jane:

*Anemi qe vjen nga crregullimet e trasheguara ne organizmin e njeriut
*Kequshqyerja, si mungesa e hekurit dhe Vitaminave
*Infeksionet e ndryshme
*Prezenca e disa kancereve
*Ekspozimi ndaj medikamenteve toksike

A. Anemia e shkaktuar nga shkaterrimi i Rruazave te Kuqe (Anemia Hemolitike)

Anemia Hemolitike (Hemo=gjak, Lytic=shkaterrim) vjen si rezultat i shkaterrimit te parakohshem te rruazeve te kuqe te gjakut. Jetegjatesia e rruazave te kuqe normale mund te shkoje deri ne 120 dite, por ne rastin e anemise hemolitike, kjo jetegjatesi shkurtohet deri ne 25 % te jetegjatesise normale. Ne kete rast, indi kockor qe prodhon rruazat e kuqe, nuk eshte ne gjendje qe te plotesoje nevojat e indeve te ndryshme te organizmit me rruaza te kuqe.

B. Anemia Hemolitike e Trasheguar

Ka disa lloj Anemishe Hemolitike te Trasheguara, nder te cilat mund te permendim:

*Sickle Cell Anemia
*Talasemia
*Deficienca/mangesia e nje enzime te quajtur G6PDHG (Glukoze-6-Fosfato-Dihydrogjeneze)

1) Sickle Cell Anemia eshte nje nga format me te ashpra te anemise qe mund te gjendet kryesisht tek popullsite me prejardhje Afikane, por mund te preke gjithashtu edhe popullsite me prejardhje Kuakaze, Arabe, Indiane dhe Mesdhetar, por ne jo me te njejtin ritem dhe shpeshtesi si ne popullsite Afrikane. Ne kete rast, Hb (Hemoglobina) krijon nje forme tejet te papershtatshme gjate procesit te shperndarjes se Oksigjenit, duke bere keshtu qe ajo (Hb) te kete krijuar nje forme tashme anormale. Kjo con ne shkaterrimin e parakohshem te rruazeve te kuqe te gjakut, dhe ulje te nivelit te hemoglobines nga ana klinike

2) Talasemia. Kjo eshte nje forme anemie qe prek kryesisht popullsite me prejardhje Mediterrane, ne vecanti dhe ato Afrikane e Jug Perendimore Aziatike. Kjo forme anemia karakterizohet nga rruaza te kuqe anormale dhe jetegjatesi te shkurter te tyre.Rezultojne dy lloj talasemish, qe jane: Talasemia major, dhe minor. Qe te dyja shkaterrojne rruazat e kuqe te gjakut, por ajo Major eshte me e ashpre, duke bere qe hekuri i ndodhur ne gjak, te depozitohet ne lekure dhe organe vitale te organizmit.

3)Mungesa e G6PDHG
Mungesa e G6PDHG prek kryesisht popullsite me prejardhje Afrikane, por ne te njejten ka rezultuar qe te preke dhe grupe te tjera popullsish. Ne kete rast, Rruazat e kuqe mund te mos prodhojne sasi te mjaftueshme te kesaj enzime te rendesishme ose sasia e prodhuar rezultat te jete anormale.

C) Anemia e shkaktuar nga Humbja e Rruazeve te Kuqe te Gjakut.
Kjo lloj anemia mund te shkaktohet humbja e madhe e gjakut si pasaje e nje demtimi, operacioni, apo edhe moskoagulim te rregullt te gjakut.

D)Anemia e shkaktuar nga prodhimi i pamjaftueshem i Rruazave te Kuqe te Gjakut
Kjo lloj anemie vjen si shkak i paqendrueshmerise se indit kockor ne prodhimin e mjaftueshem te rruazave te kuqe te gjakut, ne menyre qe te plotesoje nevojat e indeve te organizmit. Kjo mund te vije si rezultat i pranise se disa lloj kanceresh ne organizmin e njeriut, apo edhe nga semundje te ndryshme kronike.
Anemia ndodh edhe ne rastet kur organizmi nuk eshte ne gjendje te prodhoje eritrocite(rruazat e kuqe) te shendetshme si rezultet i mungeses se konsiderueshme te hekurit ne sistemin e qarkullimit.
Ka disa raste te prekjes se grupeve te ndryshme nga mosfunksionimi si duhet i disa proceseve fiziologjike dhe kimike qe mund te jene me teper te klasifikuara si klinike dhe te pamundura per tu kuptuar nga publiku i gjere, prandaj nuk po zgjatem ne trajtimin e tyre. Gjithesecili ndodhi ka te vecantet e vet dhe kerkon nje shpjegim fiziologjik dhe klinik te ecurise se semundjes qe nga parandalimi, fillimi, shfaqja, dhe ne fund trajtimi me medikamentet e duhura.

II. Shenjat dhe Simptomat e Anemise.

Nese dikush eshte i prekur nga anemia nder shenjat me te mundshme dhe me te zakonshme mund te jene, si zbehja e lekures, skuqje jo normale e buzeve, dhe krijimi i nje shtrati tek thonjte e te pre****e.
Nder te tjera mund te permendim gjithashtu edhe irritabilitetin e rritur, lodhjen fizike, marrje mendsh, dhe takikardi (rrahje e shpejte e zemres.)
Ka edhe shenja, apo simptoma te tjera te cilat jane me teper per tu trajtuar ne rruge klinike dhe nuk ja vlen besoj qe te trajtohen ketu.

III. Diagnostikimi i Anemise.
Ne shumicen e rasteve diagnostikimi i kesaj patollogjie ndodh pasi te jene kryer nje sere testesh te perberjes se gjakut, sic mund te jete testi i perberjes se gjakut, duke perfshire ketu te gjithe komponentet e tij. Edhe ne kete rast shpjegimi i testeve te ndryshme eshte me teper me rendesi klinike sesa edukative dhe njohese.

IV. Trajtimi dhe Kurimi i Anemise
Trajtimi varet direkt ne llojin dhe shkakun e anemise. Shpjegimi eshte me teper klinik edhe ne kete rast. Zakonisht trajtimi fillon me ristrukturimin e niveleve te Fe (hekurit) ne gjak, qe mund te coje ne degjenerim te semundjes. Gjithashtu edhe mungesa e acidit folik dhe Vitamines B12, qe te dyja keto komponent te rendesishem te gjakut ne procesin e koagulimit.

Bazuar ne shkakun e cdo lloj anemi, edhe trajtimi mund eshte pjese e nje seleksionimi menyrash dhe mjetesh qe perfshine

*Transfusion te rruazave te kuqe te gjakut te marra nga nje donor
*Heqja dhe transplantimi i Shpretkes ose trajtimi me ilace qe mbrojne qarkullimin normal te rruazave te gjakut brenda sistemit te qarkullimit
*Trajtimi me medikamente qe luftojne infeksione te ndryshme dhe qe stimulojne indin kockor ne prodhimin me te madh sasior te ketyre rruazeve
*Trasplantim i indit kockor, ne rastet e formave malinje te Anemise.

V. Si te parandalojme Anemine.
Parandalimi ose jo i anemise varet direkt tek shkaku i saj. Deri me sot, fatkeqesisht nuk eshte provuar klinikisht asnje metode parandalimi e anemise perderisa ndodh si rezultat i defekteve gjenetike te trasheguara qe ndikojne rendshem ne prodhimin e eritrociteve dhe hemoglobines ne gjak.
 
Last edited by a moderator:

ShkodranNe

Dwell in possibility
Anemia mikrocitike



A. Njohuri të përgjithshme
1. Përkufizim: anemia është mikrocitike kur MCV (vëllimi mesatar i qelizave të gjakut; angl: mean corpuscular volume) është nën 80.
2. Diagnoza diferenciale e anemisë mikrocitike:
a. Mungesa e hekurit.
b. Helmimi nga plumbi.
c. Anemia sideroblastike.
d. Talasemia.
e. Drepanocitoza.
f. Anemia e sëmundjeve kronike zakonisht është normocitike, por mund të jetë mikrocitike.

B. Anemia nga mungesa e hekurit.
1. "Mungesa e hekurit" nuk është diagnozë, ashtu siç nuk është diagnozë "temperatura e lartë". Pasi arrihet në përfundimin se pacienti ka mungesë të hekurit, duhet gjetur shkaku i mungesës të hekurit (për shembull, ndonjë kancer i zorrës të trashë që shoqërohet me humbje gjaku të përditshme, por në sasi shumë të vogël).
2. Epidemiologjia: Mungesa e hekurit është shkaku më i shpeshtë i anemisë. Anemia nga mungesa e hekurit është më e shpeshtë në femrat për shkak të menstruacioneve (që natyrisht shoqërohen me humbje gjaku - dhe me humbje hekuri). Në moshat e shtyra, anemia nga mungesa e hekurit ka shumë mundësi të jetë pasojë e kancerit të kolonit. Vetëm tek fëmijët mundet që mungesa e hekurit të jetë pasojë e sasisë të pamjaftueshme në dietë.
3. Shenjat / simptomat: lodhje, takikardi, zbehje, gjuhë e lëmuar, thonj të deformuar dhe të thyeshëm (koilonychia).
4. Diagnoza: Në egzaminimin e gjakut periferik shihen eritrocite të vogla dhe me pak hemoglobinë. Niveli i hekurit në serum është i ulët. Niveli i transferinës (njihet edhe si TIBC - angl: total iron binding capacity) është i rritur.
5. Niveli i ferritinës në serum është tregues i shkëlqyer i sasisë të hekurit në organizëm, por ferritina është edhe një nga "proteinat e fazës akute" (sikurse proteina C reaktive). Si pasojë, niveli i ferritinës mund të rritet gjatë sëmundjeve akute edhe pse sasia e hekurit në organizëm mbetet e ulët. Për shembull, në qoftë se ferritina është normale, por çdo parametër tjetër tregon mungesë të hekurit, ka mundësi që niveli i ferritinës të jetë i rritur për shkak të ndonjë procesi akut.
6. Biopsia e palcës të kockave është analiza më e besueshme për sasinë e hekurit në organizëm.
7. Trajtimi: Sulfat i hekurit, 325 mg 3 herë në ditë. Efekti fillon e shfaqet pas 1 jave, dhe niveli i hemoglobinës normalizohet brenda 2 muajsh.

C. Anemia sideroblastike.
1. Karakterizohet nga prania e sideroblasteve. Sideroblastet janë qeliza eritrocitike që kanë një unazë "prej hekuri" në citoplazmë.
2. Shkaktohet nga eritropoeza joefektive.
3. Shkaqet: alkoolizmi kronik, barnat (shpesh izoniazidi), dhe defektet gjenetike.
4. Shenjat / simptomat: si çdo anemi tjetër: lodhje, takikardi, zbehje, etj.
5. Diagnoza: Niveli i hekurit në serum është i rritur. Niveli i transferinës (TIBC) mund të jetë normal ose i rritur. Niveli i ferritinës është i rritur. Në biopsinë e palcës të kockave shihen sideroblastet.
6. Trajtimi: Nganjëherë anemia sideroblastike i përgjigjet trajtimit me piridoksinë (vitaminë B6).

D. Helmimi nga plumbi.
1. Plumbi frenon enzimën ALA dehidratazë (dehidrataza e acidit aminolevulinik; kjo është një nga enzimat e sintezës të hemit).
2. Veç anemisë, helmimi me plumb shkakton edhe simptoma neurologjike, sidomos tek fëmijët.
3. Shkaqet: plumbi në ujë, plumbi në ambient (prej benzinës), plumbi i përdorur në bojra, dhe -- në raste të rralla -- plumbi i pushkës nëse përfundon në ndonjë kyç dhe qëndron atje me vite.
4. Shenjat / simptomat: si çdo anemi tjetër: lodhje, takikardi, zbehje, etj. Gjithashtu: encefalopati me përpëlitje epileptike, ataksi, mononeuropati, acidozë tubulare renale. Në mishrat e dhëmbëve shihen vijëzime blu -- të ashtuquajturat vija Bruton (angl: Bruton's lines).
5. Diagnoza: Në eritrocite shihen pikëza blu që janë karakteristike për helmimin nga plumbi (angl: basophilic stippling). Matja e nivelit të plumbit në serum konfirmon diagnozën.
6. Trajtimi: Dimerkaprol, EDTA, penicilaminë, suksimer (suksimer = DMSA (acid dimerkaptosuksinik)).

E. Talasemia.
1. Njohuri fillestare:
a. Për të pasur një molekulë hemoglobine normale duhen 2 vargje nga kromozomi 16, dhe 2 vargje nga kromozomi 11.
b. اdo njeri normalisht ka 4 gjene për vargjet alfa (2 nga nëna dhe 2 nga babai) në kromozomin 16; në kromozomin 16 gjendet edhe gjeni për vargun zeta, që është homolog i vargut alfa. اdo njeri ka normalisht 2 gjene beta (1 nga nëna dhe 1 nga babai) në kromozomin 11; në kromozomin 11 gjenden edhe gjenet për vargjet epsilon, gama, dhe delta, që janë homologë të vargut beta.
c. Tek të rriturit, normalisht rreth 96% e hemoglobinës është hemoglobinë A (alfa2beta2); rreth 3% është është hemoglobinë A2 (alfa2delta2), dhe rreth 1% është HbF. Fetusi ka kryesisht hemoglobinë F (alfa2gama2).
2. Fjala "talasemi" e ka prejardhjen nga greqishtja e vjetër dhe do të thotë "sëmundje e detit Mesdhe". Talasemia është sëmundje gjenetike që shkaktohet nga mungesa ose nga pakësimi i prodhimit të vargjeve të hemoglobinës.
3. Në varësi të sasisë të hemoglobinës që prodhohet, talasamia emërohet "majore", "intermedia", ose "minore".
a. Talasemia minore është pa simptoma klinike.
b. Talasemia majore bën të domosdoshme dhënien e rregullt të transfuzioneve për të korrigjuar mungesën e theksuar të hemoglobinës.
c. Talasemia intermedia ka simptoma të anemisë të theksuar, por nuk e ka të domosdoshëm transfuzionin.
4. Në varësi të vargut të hemoglobinës që mungon (alfa ose beta), talasemia emërohet "talasemi alfa" ose "talasemi beta" (shih tabelën 1).
5. Diagnoza e talasemisë vendoset pas elektroforezës të hemoglobinës.
6. Trajtimi:
a. Transfuzion + desferioksaminë për të parandaluar hemokromatozën.
b. Të prekurve u jepet edhe acid folik, dhe mund të bëhet splenektomia.
c. Transplanti i qelizave hemopoetike (transplanti i palcës të kockave) mund ta kurojë sëmundjen për fare (në rreth 80-85% të rasteve).

F. Drepanocitoza (angl: sickle cell disease)
1. Shkaktohet nga zëvendësimi i glutaminës me një valinë në pozicionin 6 të vargut beta. Hemoglobina S precipiton në mungesë të oksigjenit, sepse prania e vargut hidrofob elektroneutral të valinës e shmang shtyrjen elektrostatike që është normalisht e pranishme midis 2 molekulave të hemoglobinës. Hemoglobina S e precipituar e dëmton membranën e rruazës të kuqe, dhe shkakton shformimin karakteristik të qelizës.
2. Krizat shkaktohen nga ulja e përqendrimit të oksigjenit.
3. Shenjat dhe simptomat: drepanocitet kanë tendencë që të bllokojnë enët e gjakut. Si pasojë, pacienti ka dhimbje, mund të ketë priapizëm, mund të pësojë infarkt të veshkave, kockave, trurit, mushkërive, etj. Prekja e muskulit të zemrës shkakton kardiomiopati. Prekja e shpretkës shkakton autosplenektomi, dhe predispozon për infeksione nga bakteret me kapsulë. Prekja e mushkërive mund të paraqitet me shenja klinike të padallueshme nga pneumonia; në mjekësinë amerikane kjo njihet si "sindroma akute e gjoksit" (angl: acute chest syndrome). Hemoliza intravaskulare mund të shkaktojë gurë tëmthi prej bilirubine në moshë të re.
4. Infeksioni nga parvovirusi B19 (virusi i eritemës infeksioze) mund të shkaktojë anemi aplastike në pacientët me drepanocitozë.
5. Diagnoza vendoset pas elektroforezës të hemoglobinës.
6. Trajtimi:
a. Oksigjen.
b. Transfuzion sipas nevojës.
c. Hidroksiurea nxit formimi e hemoglobinës fetale; hemoglobina fetale pengon precipitimin e HbS-së.
d. Për pacientët me drepanocitozë rekomandohet vaksinimi ndaj pneumokokut (për shkak të autosplenektomisë).//argjiro.net//
 

PiNkY

Anëtar i Nderuar
Anemia



Perberesi kryesor i qelizave të gjakut janë rruazat e kuqe të gjakut ose eritrocitet. Semundjet e rruazave të kuqe përfshijnë probleme të prodhimit, funksionimit dhe shkatërrimit të tyre. Këto probleme mund të rezultojnë në një pakësim të numrit ose funksioneve të rruazave të kuqe (anemi) ose në shtim të rruazave të kuqe (policitemia). Anemia është perkufizuar si një reduktim në numrin e rruzave të kuqe, në sasinë e hemoglobinës ose të hematokritit (volumi i eritrociteve për decilitër të gjakut). Anemia është një shenjë klinike, më shumë se një diagnozë, sepse ajo eshte nje manifestim i një numri të madh gjendjesh jo normale. Anemia mund të rezultojë nga: – Defiçitet në dietë – Sëmundjet gjenetike – Sëmundjet e palces se kockes – Hemorragjia Anemia nga mungesa e hekurit. Trupi i një adulti përmban afërsisht 2 – 6 gr hekur, në varësi të përmasave të personit dhe sasisë së hemoglobinës, pjesa tjeter është depozituar në palcën e kockës, shpretkë, mëlçi dhe muskul. Nese një person ka një defiçit të hekurit, depozitat e hekurit boshatisen të parat dhe hemoglobina reduktohet. Si rezultat, rruazat e kuqe të gjakut janë të vogla dhe pacienti ka relativisht manifestime mesatare të anemisë duke përfshirë lodhje dhe zbehje. Trajtimi primar i pacientëve me anemi nga mungesa e hekurit eshte rritja e marrjeve orale të hekurit. Hekuri mund të sigurohet edhe nëpërmjet ushqimit. Një dietë e mjaftueshme siguron për pacientin rreth 12-15 mg hekur në ditë, ku vetëm 5 -10% absorbohet. Sasia e hekurit normalisht e absorbuar në ditë nga dieta është e mjaftueshme për të arritur nevojat e një burri të shëndetshëm dhe një gruaje të shëndetshme pas një shtatëzanie, por nuk është e mjaftueshme për të plotësuar nevojat e mëdha gjatë menstruacioneve të grave dhe adoleshencës. Fatmirësisht, nëse marrja e hekurit është i pamjaftueshëm ose nëse hemorragjia apo shtatëzania ndodh, trakti gastrointestinal është në gjendje të rrit absorbimin e hekurit rreth 20%- 30% të marrjeve totale ditore. Ushqimet me përmbajtje hekuri janë: Melçia (në mënyrë të veçantë e derrit dhe e qengjit), mishi i kuq, mishi i organeve të bagetive, fasulja, buka e grurit dhe drithrat, perimet jeshile (sallat, spinaq..etj), karrota, e verdha e vezes, rrushi i thatë. Anemia nga mungesa e vitaminës B12 Anemia nga mungesa e vitaminës B12 mund të shkaktohet si rezultat i marrjes së pamjaftueshme të kësaj substance (defiçite në dietë) ose mungeses së absorbimit të vitaminës B12 nga trakti intestinal. Anemia qe rezulton nga vitamina B12 mund të jete mesatare ose e rëndë, zakonisht zhvillohet ngadalë dhe shkakton pak simptoma. Pacientet zakonisht kanë zbehtësi dhe zverdhje të theksuar. Kur anemia eshte si rezultat e defiçiteve dietetike të vitaminës B12, pacientët duhet të rrisin marrjet e ushqimeve të pasura me vitaminë B12, siç janë : Mëlçitë, mishi i organeve të bagetive, fasulet e thata, arrat, perimet jeshile, limoni. Anemi nga mungesa e acidit folik. Perveçse defiçencës së acidit folik të shkaktuar nga vitamina B12, mungesa e acidit folik mund të shkaktojë gjithashtu një anemi megaloblastike. Shkaktarët më të zakonshëm të defiçitit të acidit folik janë: – Një ushqyerje e varfër – Malabsorbimi Anemia defiçitare e acidit folik është shumë e parandalueshme. Parandalimi konsiston në indetifikimin e personave me një rrezikshmëri të lartë, si të vjetrit, alkolikët, personat me malnutricion dhe atyre me rritje të kërkesave për acid folik. Një dietë e lartë me acid folik dhe vitaminë B12 gjithashtu parandalon një defiçit. Uashqime që përmbajnë acid folik janë: mëlçia, organet e bagëtive, vezët, lakër, lulelakër e vogël jeshile, lakër brukseli.../trupi dhe shendeti/
 

Ultraviolet

Love me like my demons do ☻
Titulli: Cfare eshte anemia ?

Mkan dal melcit prej hundve -.-"

e per me teper dukem si vampir po nuk bera 1 muj plazh
 
Top