Europa ra në gropën që hapi vetë/ Loja e pokerit që humbi me Rusinë dhe pasojat e krizës energjitike

Europa ra në gropën që hapi vetë/ Loja e pokerit që humbi me Rusinë dhe pasojat e krizës energjitike​

-640-0-61a3b29116bc8.jpg

Ligji i Murphy-t thotë: "Çfarëdo që mund të shkojë keq, do të shkojë keq". Një fjalë e urtë teatrale po ashtu thotë, "hë, se do të bëhet më mirë natën".
Dhe këtë fjalë të dytë të urtë, Evropa po e kryen në pozicionin e saj të furnizimit me gaz natyror dhe gjërat nuk po shkojnë mirë. Vendet evropiane vënë bast se çmimet e gazit natyror do të ishin të ulëta dhe se ata mund të zgjidhnin dhe të frenonin çdo "sjellje të keqe" tregtare nga furnizuesi Rusia, me fuqinë e tyre të kombinuar të tregut.

Megjithatë, ndryshe nga Europa kishte parashikuar, është ligji i Murphy-t ai që ka mbizotëruar.
Tani Evropa, nga Deti Mesdhe deri në Rrethin Arktik, po pyet veten sesi gjithçka shkoi kaq keq, kaq shpejt, dhe pse vendet evropiane po përballen me çmimet më të larta të gazit dhe energjisë elektrike në histori, duke çuar në dëme ekonomike, dhe ndërprerje të mundshme deri në 'ngrirje' të shtëpive dhe bizneseve këtë dimër.

Qëllimi është të fajësohet Rusia për manipulimin ose, siç thonë disa, 'armatosjen' e furnizimit me gaz në Evropë. Por a nuk e dinte Evropa se çfarë do të ndodhte? Rusia nuk njihet dhe aq si një komb dashamirës.

Nëse Rusia është fajtore – që me siguri ky duket të jetë rasti, pasi Evropa merr plotësisht gjysmën e gazit të saj natyror nga Rusia – atëherë fajin e kanë edhe vetë evropianët. Blerësit e gazit të Evropës dhe zotërit e tyre politikë vënë bast se Rusia kishte nevojë për tregun evropian më shumë se sa ata për gazin e Rusisë.


Ishte një lojë kumari dhe Evropa humbi. Rusia fitoi dhe ka shkurtuar flukset e gazit në Evropë, ndonjëherë me dy të tretat; më pas, në mënyrë kapriçioze, duke i rritur ato pas dëmtimit - duke i rritur ato për t'i mbajtur tregjet të paqëndrueshme dhe çmimet dhe të ardhmen të paqëndrueshme.

Në zemër të atij basti të keq ishte besimi i shumë blerësve të gazit se ata mund të përmirësonin tregun. Tani blerësit që kanë kontrata afatgjata dhe fikse janë të sigurt, por shqetësohen nëse furnitorët e tyre do të thërrasin forcë madhore dhe do të shkurtojnë furnizimet.


Deri më tani, në telefonata të shumta me tregtarë, ndërmjetë, avokatë dhe një ekspert për energjinë dhe diplomacinë globale është thënë se kontratat fikse janë të qëndrueshme. Edhe Gazprom, kompania gjigante e energjisë ruse, duhet të ketë njëfarë sigurie në eksportet e gazit.

Këtu janë elementët e krizës energjetike, e cila filloi në Evropë, por që po godet pjesën tjetër të botës së varur nga gazi.

Së pari, aktiviteti ekonomik botëror u rikthye nga letargjia si rezultat i Covid-19 me më shumë energji sesa pritej. Nga Brazili në Kinë, fabrikat dhe aktiviteti tregtar lulëzuan, duke rritur kërkesën për energji elektrike dhe njëkohësisht kërkesën për gaz natyror.

Pastaj Evropa pësoi një thatësirë ??të erës. Për pjesën më të madhe të verës dhe vjeshtës, shpejtësia e erës ka qenë në disa nga nivelet më të ulëta në 60 vitet e fundit.


Rrjeti Evropian i destabilizuar

Kjo ka vënë në pikëpyetje stabilitetin e rrjetit evropian, me varësinë e tij në rritje nga era, dhe ka qenë veçanërisht e dëmshme në Mbretërinë e Bashkuar. Atje, ku ishte një akt besimi se fermat e saj me erë në det të hapur ishin të besueshme. Por duke filluar nga prilli, era u lëshua, madje edhe në Detin e Veriut..

E gjithë kjo tregoi se politika energjetike e Mbretërisë së Bashkuar ka qenë në kaos për dekada.

Nga ana tjetër, Malta (me popullsi rreth 540,000 banorë) në Mesdhe ka qenë një shembull se si një strategji e gazit natyror të lëngshëm (LNG) për energji dhe mbrojtje mund të shmangë kaosin dhe rritjen e çmimeve.


Malta nuk ka shumë tokë për ferma me erë ose energji diellore në shkallë të gjerë. Kur vendosi të kalonte nga nafta e rëndë në gaz natyror për të karburantuar termocentralet e saj në 2013 (i zbatuar në 2017), kuptoi se duhej të bënte një ekzaminim të plotë të rreziqeve të jetës si një komb i varur nga gazi.

Roli i SHBA-së në krizën evropiane

Shtetet e Bashkuara kanë luajtur gjithashtu një rol në krizën energjetike evropiane. Kur Presidenti Donald Trump shkatërroi marrëveshjen bërthamore të Iranit, të nënshkruar në vitin 2015 nga Shtetet e Bashkuara, Irani, Kina, Rusia, Britania e Madhe, Franca dhe Gjermania, dhe rivendosi sanksionet, pritej që gazi iranian të mos derdhej në Evropë.

Po kështu, kundërshtimi i gjatë i SHBA ndaj Nord Stream 2 ndikoi në certifikimin e gazsjellësit Rusi-Gjermani. Në maj, administrata Biden ndryshoi politikën dhe hoqi dorë nga kundërshtimet e saj.

Gazsjellësi tani ka përfunduar dhe pret certifikimin gjerman – tani në dyshim me një qeveri të re, më të gjelbër në Gjermani. Rusia mund të zgjedhë ta detyrojë këtë çështje.

Kina është bërë një konsumator i pangopur i furnizimit global me gaz dhe një sasi e madhe gazi që do të kishte shkuar në Evropë është devijuar në tregun aziatik.

Mesazhi nga qeveria kineze ka qenë se gazi duhet të sigurohet me çdo çmim për të mbajtur të 'zhurmshme' industrinë e Kinës.

Kjo përmbytje e kërkesës kineze nuk ishte parashikuar nga tregtarët botërorë të gazit. Kohët e fundit, Rusia rriti rrjedhën e saj të gazit në disa tubacione, duke tronditur më tej tregjet euro.

Evropa luajti bastin e gabuar gabimisht dhe pothuajse gjithçka që mund të shkojë keq, ka shkuar keq./(FORBES) - Pergatiti GAZETA SHQIP
 
Per mendimin tim, analiza eshte e cunguar dhe me shume ka tendenca politike sesa ekonomiko-tregtare!
Pike se pari, burimet energjitke te UE-se jane te varura nga:
- 40% nga Rusia!
- 30%-35% nga vendet Nordike, me ne krye Norvegjine!
- 20%-25% nga Nord Afrika me ne krye Libine!
- Kusuri: Venezuela & Others!
Perballe ketij kuadri energjitik, mendoj qe:
Rusia 🇷🇺 ka nevoje extreme per tregun evropian ne menyre te barazvleshme, aq sa sa ka nevoje edhe UE 🇪🇺 per gazin rus!!!
pra jemi Baraz- thene ne menyre popullorshe!
Pra me shkoqur: "ti- (UE) ke nevoje per per dicka qe e posedoj vetem une, por nga ana tjeter e medaljes, edhe une (RUS) kam nevoje te shes/tregtoj me kliente potenciale sic eshte ekonomia e vendeve te industrializuara si ju te UE-se" !!!
Nga ana tjeter, Rusia njihet si vend qe ekonomine e saj dhe bilancet tregetare te saja me jashte, i ka te bazuara pikerisht mbi exportimin/shitjen e lendeve te para energjitike, dhe jo mbi produktet finale te prodhuara nga kjo energji, pra praktikisht eshte nje vend i "varfer" dhe me rol sekondar (dytsor) ne tregun nderkombetar te produkteve finale, pra me shqip: "te produkteve - Made in Россия"!!!
( jo me kot Rusia eshte jashte konkurrence ne: Tregun e Automobilave dhe pjeseve te kembit per kete lloj industrie, Procesoreve dhe pajisjeve Hi-Tech, Tregun Agro- Ushqimor, Tregun e mallrave Industriale dhe Konzumit te Gjere, perfshi biles edhe tregun me banal sic eshte ai i Turizmit!)
me shqip ke baba: "Made in Россия" eshte gjithnje e me i paket ne tregun e madh nderkombetar!
Prodhuesi/t me te medhenj te energjise ne Rusi, (psh GAZPROM) sot jane ne varesi te nomenklatures shteterore Ruse, e cila e perdor kete arme kunder Evropes dhe biles me shume udhehiqet/n nga interesa dhe presione politike sesa nga logjika e thjeshte ekonomike dhe fitimprurse apo rentable! Shpesh here kjo ekonomi e centralizuar ruse nuk ka hezituar aspak ti beje kercenime te hapura UE-se per mbyllje rubinetash gazi, per taksa doganore jashte logjikes ekonomike, etj presione te kesaj natyre!
Pergjigja e UE-se perballe ketyre situatave ka qene fatmirsisht koherente dhe decisive: Asnje kompromis me juve, aty ku preken vlerat fondamentale mbi te cilat eshte themeluar UE- pra Lirite dhe te Drejtat e Njeriut, Demokracia e Popujve te UE-se, etj etj klauzola te ketij lloji!
Memorable do te mbeten fjalet ndeshkuese te Frau Merkel (DE 🇩🇪) duke iu referuar drejtperdrejt Zar Putin:
JU nuk mund te na shantazhoni me mbyllje apo hapje rubinetash Gazi, sepse:
- e para, epoka e Gerhard Schroeder (paraardhesi i i Frau Merkel) qe bente pazarlliqe me Juve ka mbaruar!
- e dyta, Juve nuk mund te shkelni mbi kontrata/marrveshje te rakorduara bashkarisht (bilaterale) sepse do te pergjigjeni penalisht dhe ne menyre administrative ndaj ketyre shkeljeve! (gjoba, sanksione, bllokada, masa shtrenguese etj etj etj...)
- e treta, Gjermania dhe mbare Europa, (si lokomotive e saj) do te beje c'eshte e mundur akoma dhe me shume, qe varesia energjitike nga Juve te jete sa me e paket dhe te orientohemi drej burimeve energjitike alternative dhe sidomos atyre te Rinovueshme!
- e katerta, Juve keni nevoje per tregun evropian, aq sa ka nevoje edhe vete europa per energjine e juaj, pra asnje supremaci dhe shantazh ndaj njeri tjetrit !!! (❤️ - Frau MERKEL)
Kjo ishte nje paranteze e situates pak a shume ne thelbin e saj!
Ne detaje per situaten energjitke te 2 muajve te fundit mund te shtoj qe:
- Cmimet e lendeve te para energjitike pra Gazi, Petroli, etj kane pesuar rritje per nje sere arsyesh jo vetem gjeopolitike apo hegjemonie, por edhe tjesht per situata te evolucionit te ekonomise globale.
Me shkoqur dhe sipas rendesise po i rradhis si me poshte:
- Pas nje ngadalsimi te kuptueshem te ekonomise globale per shkak te Pandemise, me lehtesimin dhe permirsimin e masave anti-covid, aktivitetet prodhuese ne mbare globin kane pesuar nje rritje te menjehershme dhe kerkese te madhe shume per energji dhe lende te para, por te cilat jane te padisponueshme menjehere per probleme teknike apo logjistike !
- Furnizimet ruse i kane dhene me prioritet tregut asiatik sesa atij evropian, sepse ishin pikerisht ato vende qe lehtesuan te parat masat shtrenguese anti-covid sesa neve ne europe!
- Rezervat energjitike te Nord Europes (Detin e Veriut) jane drejt shterrimit ( i referohem Vendeve te Ulta), dhe ky fakt nuk na ndihmon aspak!
- Nje faktor kyc dhe qe pak here permendet apo shume pak vete e dine, eshte Normativa UE dhe egzaktesisht nga Komisioni Evropian per Politikat e Zhvillimit, te te ashtuquajtures - "Emission Trading System" pra "Lejet per Emetimin ne Atmosphere te Anhidridit Karbonik" pra thene me shqip: Lejet per ndotjen e ambjentit qe u leshohen Ndermarrjeve te Medha , te cilat leshohen exclusivisht nga autoritetet evropiane dhe nga viti ne vit jane gjithnje e me te rralla dhe me cmim gjithnje e me te shtrenjte, kostot e te cilave shkarkohen ne fund mbi konzumatorin final pra mbi popullsine apo biznesin e vogel dhe familjar!
ETS (Emission Trading System) - ne mos gaboj eshte aplikuar ne fillim qysh ne vitin 2005 apo 2009 (nuk e mbaj mend mire) por jam i sigurte qe ky Sistem dhe kjo Metodologji per Reduktimin e Ndotjes Ambjentale (sipas parimit te thjeshte: Sa me shume ndot ambjentin aq me shume paguan! ) eshte ende ne fuqi dhe sic e permenda me lart, Lejet (cmimet) jane gjithnje e me te rralla dhe me te shtrenjta per Nderrmarjet Prodhuese qe ndotin atmospheren....
Pikerisht rritja e ketyre cmimeve, llogaritet edhe si nje nga faktoret ne rritjen e energjise!
 
@Baba nga Durrsi , analiza jote është e mirë, por mendoj se ka disa pasaktësi të vogla që ia vlen të diskutohen.

Për shembull, kur thua se Rusia është jashtë tregut agro-ushqimor, kjo mund të ketë qenë e vërtetë më parë, por me vendosjen e sanksioneve në vitin 2014 ata morën masa dhe e zhvilluan këtë sektor. Në vitin 2017 Rusia u bë eksportuesi më i madh në botë i grurit, duke e tejkaluar Kanadanë dhe sot ajo eksporton 20% të grurit botëror. Një burim për këtë, nëse ke kuriozitet: Russia on Track for 3rd Straight Year as World’s Biggest Grain Exporter | The Truthseeker

Për autovetura, pajisje elektronike etj. është e vërtetë, por duhet kuptuar që këto nuk janë prioritetet e saj. Për të mbijetuar dhe ruajtur gjithe atë territor të madh që kanë, tre prioritetet e saj janë:

1. Armët ushtarake
2. Buka (gruri)
3. Energjia (gazi dhe nafta)

Në këta 3 sektorë që janë prioritarë për të, ata janë ndër prodhuesit dhe eksportuesit më të mëdhenj në botë.

Televizorët dhe pajisjet elektronike nuk janë prioritete për të, me këto merret Korea dhe Japonia. Nëse Japonisë dhe Koresë do t'u viheshin sanksione në këtë fushë, ata do të vdisnin për bukë, se çdo gjë tjetër e importojnë.

Ndërsa Evropa po shkon kuturu, pa një plan të qartë dhe të sigurt për të ardhmen. Dhe kur shkon kuturu, mund të biesh nëpër gropa.

Me sa di unë, arsyeja më e madhe e krizës energjitike në Evropë është kalimi i nxituar dhe i pamatur nga energjia tradicionale në atë ekologjike/me bateri, gjë që prishi zinxhirin furnizues dhe tregtar të energjisë tradicionale.
 
Si shumë po fryhet ky.
Nuk ka shance ndaj NATO-s as Rusi, Kinë, Iran të treja bashkë.
 
@Baba nga Durrsi , analiza jote është e mirë, por mendoj se ka disa pasaktësi të vogla që ia vlen të diskutohen.

Për shembull, kur thua se Rusia është jashtë tregut agro-ushqimor, kjo mund të ketë qenë e vërtetë më parë, por me vendosjen e sanksioneve në vitin 2014 ata morën masa dhe e zhvilluan këtë sektor. Në vitin 2017 Rusia u bë eksportuesi më i madh në botë i grurit, duke e tejkaluar Kanadanë dhe sot ajo eksporton 20% të grurit botëror. Një burim për këtë, nëse ke kuriozitet: Russia on Track for 3rd Straight Year as World’s Biggest Grain Exporter | The Truthseeker

Për autovetura, pajisje elektronike etj. është e vërtetë, por duhet kuptuar që këto nuk janë prioritetet e saj. Për të mbijetuar dhe ruajtur gjithe atë territor të madh që kanë, tre prioritetet e saj janë:

1. Armët ushtarake
2. Buka (gruri)
3. Energjia (gazi dhe nafta)

Në këta 3 sektorë që janë prioritarë për të, ata janë ndër prodhuesit dhe eksportuesit më të mëdhenj në botë.

Televizorët dhe pajisjet elektronike nuk janë prioritete për të, me këto merret Korea dhe Japonia. Nëse Japonisë dhe Koresë do t'u viheshin sanksione në këtë fushë, ata do të vdisnin për bukë, se çdo gjë tjetër e importojnë.

Ndërsa Evropa po shkon kuturu, pa një plan të qartë dhe të sigurt për të ardhmen. Dhe kur shkon kuturu, mund të biesh nëpër gropa.

Me sa di unë, arsyeja më e madhe e krizës energjitike në Evropë është kalimi i nxituar dhe i pamatur nga energjia tradicionale në atë ekologjike/me bateri, gjë që prishi zinxhirin furnizues dhe tregtar të energjisë tradicionale.
Po sikur une te them dicka shume banale dhe qesharake ti cfar do me thuash, si e mendon? :)
- Zerat e keqinj/keqdashesit thone qe kjo krize energjitike eshte dicka e sajuar, e stisur, e paramenduar mire kohe me pare per arsyen qe ti permend pikerisht ne fund te postimit tend:
Nje nga qellimet mund te jete pikerisht sabotimi i qellimshem i Lobeve te Petrolit (Energjise Fosile) ne dem te perhapjes dhe promovimit te energjise elektrike ne sektorin e transporteve (auto-moto), ne dem te Prodhuesve te makinave elektrike e kshu me rradhe....
Ky lloj transporti (transporti me derivate petroli: autovetura kamiona, trena, anije tregtare dhe ushtarake, avione etj etj etj, ) mbulon pothuajse afro 65% e me shume te kerkeses per energji fosile, sepse me pas kusuri i kesaj energjie nevojitet per ngrohje apo procese te tjera teknologjike ne industri.
Pikerisht revolucioni qe po peson sektori i transporteve drejt energjise "se paster" pra elektrike, hidrogjenit apo hibride etj etj ka friksuar shume prodhuesit e Petrolit dhe Burimeve Energjitike me baze Fosile pra (Karbon) .
Ku qendron lidhja midis Elektricitetit dhe Fosiles ?
- Thjesht fare: Shumica e shteteve UE dhe me gjere, e prodhojne pjesen me te madhe te Energjise Elektrike pikerisht nga Termocentralet qe punojne me Nafte dhe Qymyr (me baze Karboni) dhe kusurin nga Burime Eolike, Nukleare, Hidrike, etj etj...
 
Po sikur une te them dicka shume banale dhe qesharake ti cfar do me thuash, si e mendon? :)
- Zerat e keqinj/keqdashesit thone qe kjo krize energjitike eshte dicka e sajuar, e stisur, e paramenduar mire kohe me pare per arsyen qe ti permend pikerisht ne fund te postimit tend:
Nje nga qellimet mund te jete pikerisht sabotimi i qellimshem i Lobeve te Petrolit (Energjise Fosile) ne dem te perhapjes dhe promovimit te energjise elektrike ne sektorin e transporteve (auto-moto), ne dem te Prodhuesve te makinave elektrike e kshu me rradhe....
Ky lloj transporti (transporti me derivate petroli: autovetura kamiona, trena, anije tregtare dhe ushtarake, avione etj etj etj, ) mbulon pothuajse afro 65% e me shume te kerkeses per energji fosile, sepse me pas kusuri i kesaj energjie nevojitet per ngrohje apo procese te tjera teknologjike ne industri.
Pikerisht revolucioni qe po peson sektori i transporteve drejt energjise "se paster" pra elektrike, hidrogjenit apo hibride etj etj ka friksuar shume prodhuesit e Petrolit dhe Burimeve Energjitike me baze Fosile pra (Karbon) .
Ku qendron lidhja midis Elektricitetit dhe Fosiles ?
- Thjesht fare: Shumica e shteteve UE dhe me gjere, e prodhojne pjesen me te madhe te Energjise Elektrike pikerisht nga Termocentralet qe punojne me Nafte dhe Qymyr (me baze Karboni) dhe kusurin nga Burime Eolike, Nukleare, Hidrike, etj etj...
Nuk mendoj që kriza është e sajuar dhe e stisur, se nuk kanë interes. Të duash vetë të paguash më shumë për të blerë energji, s'ka kuptim. Europa nuk ka interes të mos zhvillojë makinat elektrike, duke qenë se vetë s'ka shumë burime fosile.
 
Mua te gjitha keto ndryshimet e koheve te fundit me duken si skenare me thene te drejten. Superfuqite po tallin menderen me vendet e pazhvilluara. Po luajne fort me pandemine po luajne fort me terrorizmin po luajne fort me teknologjine. E gjitha nje gare qe do kete shume humbje tek me te pafuqishmit. Ajo qe eshte e sigurt qe bota nuk eshte me safe si dikur.Kohe me te keqija na presin duke shtuar ketu dhe krizen ushqimore ne vitet e ardhshme.
 
Top