Koronagrafia ne Astronomi

Empire

Antarë i Respektuar
Çfare është një Koronagrafi ?

Një koronagraf është një instrument i specializuar për të bllokuar dritën e diellit, në mënyrë që studiuesit të mund të shikojnë shtresën e nxehtë, të hollë dhe të jashtme të yllit që digjet, e quajtur korona. Astronomi francez Bernard Lyot shpiku koronagrafin në vitet 1930, sipas Muzeut Amerikan të Historisë Natyrore, dhe instrumenti që nga ajo kohë ka gjetur shumë përdorime të tjera.

GC9vWaaE8n3dUFfoSgegaB-1024-80.jpg

Korona e diellit është normalisht e dukshme vetëm gjatë eklipseve diellore, kur hija e hënës mbulon shtresat e ndritshme qendrore të yllit tonë dhe lejon që korona e tij të shfaqet. Një koronagraf imiton këtë fenomen natyror me një maskë rrethore që vendoset brenda një teleskopi dhe bllokon në mënyrë selektive pjesën më të madhe të dritës së diellit.

Kohët e fundit, zhvillimi i një klase të re të koronagrafit ka lejuar shkencëtarët të shohin drejtpërdrejt dritën nga eksoplanetet e largëta. Trupat planetarë janë shpesh midis një mijë e një miliardë herë më të dobët se yjet ku ata ndodhen, duke e bërë gati të pamundur imazhin e tyre pa bllokuar dritën nga ylli i tyre.



Koronagrafët e specializuar veprojnë si filtra në yllin qendror, duke lejuar të shkëlqejnë fragmentet e vogla të dritës se planeteve. Është një proces i mundimshëm për të ndarë dritën e yllit dhe ekzoplanetit, të cilat vijnë në kënde paksa të ndryshme për shkak të ndarjes së tyre në hapësirë. Së bashku me koronagrafin që maskon dritën e yllit, një pasqyrë e deformueshme shpesh ndihmon në pastrimin e imazheve të paqarta planetare.


Imazhet e drejtpërdrejta të eksoplaneteve mund t'u japin astronomëve informacion jetësor në lidhje me këto kompozime të botës së huaj. Drita që kalon nëpër një atmosferë do të përmbajë të dhëna treguese për kiminë e atmosferës, kështu që studiuesit mund të zbulojnë nëse një botë përmban gjëra të tilla si uji, metani, oksigjeni apo dioksidi i karbonit.


Shembuj të shkronjave

Duke përdorur një lidhje, teleskopi Keck në Mauna Kea në Hawaii ka shikuar planetë në fillimet e krijimit të tyre që formohen nga pluhuri përreth një ylli. Shkencëtarët gjithashtu shpresojnë të përdorin një teleskop me bazë në hapësirë, i cili të mbaj një koronagraf deri në një ditë, për të kapur dritën nga planetët përreth yllit më të afërt në diellin tonë, Alpha Centauri.

Një filtër gjigant, i ngjashëm me lule, i njohur si një lule-dielli funksionon në të njëjtën mënyrë si një koronagraf, përveç se ajo ndodhet jashtë një teleskopi dhe jo brenda tij. Për një vëzhgues me baze në hapësirë, një lele-dielli mund të fluturonte rreth 25,000 milje (40,000 kilometra) përpara teleskopit, duke lejuar astronomët të dallonin botët e huaja me madhësi Tokësore që përndryshe do të humbnin në shkëlqimin e një ylli. Studiuesit kanë krijuar tashmë një shesh yll që mund të përdoret me të

Koronagrafet tradicionale gjithashtu vazhdojnë të gjejnë punë në kërkime të rëndësishme. Anija kozmike STEREO-A e NASA-s, e cila orbiton diellin midis Tokës dhe Venusit, përdor një koronagraf tradicional për të monitoruar motin e hapësirës dhe për të parë vrimat e detajuara , çarjet dhe forma, që dalin nga korona e diellit
 
Top